Feedback

Gevonden zoektermen

Zoekresultaat - inzien document

ECLI:NL:RBNHO:2013:10430

Instantie
Rechtbank Noord-Holland
Datum uitspraak
14-11-2013
Datum publicatie
09-01-2014
Zaaknummer
2135736 / CV EXPL 13-7302
Rechtsgebieden
Civiel recht
Bijzondere kenmerken
Eerste aanleg - enkelvoudig
Inhoudsindicatie

Koopovereenkomst ter zake van aandelen in een besloten vennootschap. Eiser vordert vernietiging van de koopvereenkomst wegens (primair) bedrog. De vordering tot vernietiting wordt toegewezen. Gedaagde wordt veroordeeld tot betaling van schade de eiser ten gevolge van de vernietiging van de koopovereenkomst lijdt. Het beroep van gedaagde op verrekening wordt verworpen.

Vindplaatsen
Rechtspraak.nl
Verrijkte uitspraak

Uitspraak

RECHTBANK NOORD-HOLLAND

Afdeling Privaatrecht

Sectie Kanton – locatie Haarlem

zaak/rolnr.: 2135736 / CV EXPL 13-7302

datum uitspraak: 14 november 2013

VONNIS VAN DE KANTONRECHTER

inzake

[eiser]

te [woonplaats]

eiser

hierna te noemen: [eiser]

gemachtigde: mr. E.K.E. Rodrigues Pereira

tegen

[gedaagde]

te [woonplaats]

gedaagde

hierna te noemen:[gedaagde]

procederend in persoon

De procedure

[eiser] heeft[gedaagde] gedagvaard op 25 juni 2013.[gedaagde] heeft schriftelijk geantwoord.

Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.De kantonrechter heeft bij tussenvonnis van 29 augustus 2013 een comparitie van partijen gelast, die heeft plaatsgevonden op 16 oktober 2013. De griffier heeft aantekeningen gemaakt van wat partijen verder naar voren hebben gebracht.

Vonnis is bepaald op vandaag.

De feiten

  1. [gedaagde] was de boekhouder van [eiser], zowel zakelijk als privé.

  2. [gedaagde] was Directeur Groot Aandeelhouder (“DGA”) van de onderneming [bedrijfsnaam] B.V. (“[bedrijfsnaam]”)

  3. Partijen hebben onderhandeld over de koop door [eiser] van de aandelen in [bedrijfsnaam].

  4. In een e-mail van 24 november 2011 heeft [eiser] aan[gedaagde] onder meer geschreven:

    “Nog even om de afspraken compleet te maken:

  • -

    ik neem de bv van [bedrijfsnaam] over per 01/01/-2012,

  • -

    buiten de G-rekening, zitten er geen schulden en/of tegoeden in,

  • -

    de aangiften en andere verplichtingen jegens de belastingdienst zijn allemaal nagekomen en de jaarstukken e.d. zijn tot en met 2011 opgemaakt en voor zover nodig aangegeven bij de juiste instanties, zoals KVK en bijv. de belastingsdienst.

  • -

    de vergoeding voor de overname van de b.v. bestaat uit;

Betalen van de huidige openstaande posten van de lease van ongeveer 900.- euro, de overige termijnen worden op tijd voldaan en het totaal is circa 4.500.-, dan hebben we nog een bedrag van 4.500. (3.000.- +1.500.- ) als vergoeding e.d.

(…)

Mijn vraag aan jou is dan, of je voor [bedrijfsnaam] b.v. in 2012, mij dan kosteloos wil bijstaan met de aangiften en jaarstukken e.d.

Ik zal m.b.t. het onderste punt zoveel als mogelijk zelf doen, maar kan hier en daar je support even nodig hebben (…) Naast de afspraken die we al gemaakt hadden, is mijn vraag m.b.t. het onderste puntje eigenlijk het enige, dat ik graag ingevuld zie (…)”

In zijn reactie op deze e-mail van dezelfde dag heeft[gedaagde] gemeld: “Lijkt mij prima.

Ik help jou bij de administratieve dingen van de BV zonder kosten te rekenen (…)”

Bij schriftelijke koopovereenkomst van 1 december 2011 heeft[gedaagde] aan [eiser] verkocht de aandelen in de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid [bedrijfsnaam] B.V. per 1 januari 2012 (“de koopovereenkomst’).

In de koopovereenkomst is - voor zover hier relevant – het volgende bepaald:

"(…) De verkoop betreft tevens.

De G-rekening bij de Rabobank met een saldo van ongeveer € 24.000,-.

Koper kan over dit saldo beschikken om de loonheffing van de BV te voldoen.

Koper betaald aan verkoper € 2.400,- contant of per bankoverschrijving, verder neemt koper de verplichting tot aflossing van het leasecontract van de bedrijfsauto Chevrolet van verkoper over. Deze verplichting betreft nog 15x de maandelijkse aflossing ad
€ 298,-. (…)

De bedrijfsauto wordt, nadat de gehele lease is afbetaald, eigendom van verkoper.

Koper [de kantonrechter begrijpt: verkoper] zal verkoper [de kantonrechter begrijpt: koper] gedurende het gehele jaar 2012 bijstaan voor wat betreft de administratie van
R & R bv."

[eiser] heeft[gedaagde] voorafgaand aan de overdracht van de aandelen € 2.000,-- contant voldaan.

De overdracht van de aandelen heeft plaatsgevonden bij notariële akte op 10 april 2012.

[gedaagde] is de bedrijfswagen met kenteken [nummer] waarvan [bedrijfsnaam] kentekenhouder was (“de bedrijfswagen”) blijven gebruiken. Hij zou de verzekering van de bedrijfswagen betalen.

[gedaagde] heeft in 2011 en 2012 met de bedrijfsauto parkeer- en snelheidsovertredingen gepleegd. [bedrijfsnaam] heeft boetes (en verhogingen) opgelegd gekregen omdat de bedrijfswagen niet verzekerd en niet APK-gekeurd was. De boetes en verhogingen bedragen € 3.543,90.

[gedaagde] heeft € 1.096,-- aan wegenbelasting over 2011-2012 met betrekking tot de bedrijfsauto niet betaald.

De eigendom van de bedrijfswagen is, nadat de lease door [eiser] is afgekocht, eind 2012 overgegaan op[gedaagde].

[bedrijfsnaam] heeft diverse voorlopige aanslagen vennootschapsbelasting over 2011 en 2012 opgelegd gekregen. Hierover lopen bezwaarprocedures bij de belastingdienst.

TMC verzorgt de boekhouding voor [bedrijfsnaam] en heeft voor het boekjaar 2012 € 2.859,10 aan facturen in verband hiermee verzonden.

De vordering

[eiser] vordert (samengevat) bij uitvoerbaar bij voorraad te verklaren vonnis:

I. primair: (gedeeltelijke) vernietiging van de koopovereenkomst wegens bedrog of dwaling met het geheel of gedeeltelijk ontnemen van de werking aan de vernietiging of opheffing van het nadeel van de vernietiging, waarbij[gedaagde] wordt veroordeeld aan [eiser] te betalen
€ 24.922,39 vermeerderd met de wettelijke rente;

II. subsidiair:[gedaagde] wegens onrechtmatig handelen te veroordelen aan [eiser] te betalen
€ 24.922,29 vermeerderd met de wettelijke rente;

III. meer subsidiair:[gedaagde] wegens wanprestatie te veroordelen tot betaling van € 6.403,--;

IV. meest subsidiair: betaling aan [eiser] van een in goede justitie te betalen bedrag;

V. afgifte van de gehele administratie van [bedrijfsnaam] B.V. die door een accountant dient te zijn gecontroleerd op straffe van een dwangsom indien[gedaagde] hiermee in gebreke blijft;

VI.[gedaagde] te veroordelen in de proceskosten.

[eiser] legt aan de vordering het volgende ten grondslag. Er is sprake geweest van bedrog, misbruik van omstandigheden en/of dwaling toen de koopovereenkomst werd gesloten.

Tussen partijen bestond een vertrouwensrelatie.[gedaagde] heeft [eiser] over (de staat van) [bedrijfsnaam] voorgelogen en misleid door aan de hand van jaarstukken over 2010 en 2011 het te laten voorkomen dat [bedrijfsnaam] een zogenaamde onderneming zonder schulden was. De jaarstukken zouden volgens[gedaagde] bij de Kamer van Koophandel zijn gedeponeerd en de belasting-aangiftes over 2010 en 2011 zouden eveneens zijn gedaan. Na de koop heeft [eiser] geconstateerd dat de belastingdienst een vordering heeft op [bedrijfsnaam] van € 11.426,-- en dat Vodafone nog een openstaande vordering van € 2.275,-- had op voornoemde onderneming, waarvoor beslag was gelegd onder [bedrijfsnaam] op een tot dan toe niet bekende rekening bij ING ten name van [bedrijfsnaam]. Ook blijkt[gedaagde] nooit (de) jaarstukken bij de Kamer van Koophandel te hebben gedeponeerd of de vermeende belastingaangiftes te hebben gedaan.[gedaagde] wist dat het voor [eiser] bij de koop een voorwaarde was dat zich in de onderneming geen schulden bevonden en dat de boekhouding volledig was bijgewerkt. Indien [eiser] van voornoemde omstandigheden bekend was geweest, was hij de koopovereenkomst niet aangegaan. De koopovereenkomst dient dan ook op (een van) voornoemde gronden te worden vernietigd.

Daarnaast heeft[gedaagde] zich niet aan andere afspraken die voorvloeien uit de koopovereen-komst gehouden. Daarmee is hij zowel toerekenbaar tekort geschoten in de nakoming van zijn verplichtingen uit die overeenkomst als levert zijn (niet) handelen een onrechtmatige daad tegenover [eiser] op.[gedaagde] zou kosteloos de boekhouding van [bedrijfsnaam] over het jaar 2012 voeren en zou de aangifte(s) bij de belastingdienst verzorgen, maar heeft dit niet gedaan. [eiser] heeft een administrateur moeten inschakelen en heeft voor het laten verzorgen van de administratie van [bedrijfsnaam] over 2012 € 2.859,10 aan kosten gemaakt. Deze kosten komen voor rekening van[gedaagde].[gedaagde] dient ook nog de gehele administratie van [bedrijfsnaam] aan [eiser] af te staan. Ook zou[gedaagde] de operationele kosten van de bedrijfsauto betalen, maar heeft dit grotendeels nagelaten. De daarmee gemoeide kosten komen eveneens voor rekening van[gedaagde].

[eiser] heeft gesteld dat de benadeling of zijn schade bestaat uit:

€ 7.005,-- aan koopsom en notariskosten;

€ 3.543,90 aan boetes en verhogingen met betrekking tot de bedrijfsauto;

€ 11.514,29 wegens openstaande en verzwegen vorderingen op [bedrijfsnaam];

€ 2.859,10 voor de administratiekosten over 2012 voor [bedrijfsnaam].

Het verweer[gedaagde]

concludeert tot gedeeltelijke afwijzing van de vordering.[gedaagde] stelt nog een verrekenbare vordering op [eiser] te hebben en is bereid de aandelen van [bedrijfsnaam] onder voorwaarden terug geleverd te krijgen.

Hetgeen partijen over en weer hebben aangevoerd, wordt hierna en voor zover relevant besproken.

De beoordeling

Wilsgebrek

1.

Het geschil van partijen gaat er in de kern om of de koopovereenkomst kan worden aangetast (vernietigd), omdat sprake is geweest van een wilsgebrek bij de totstandkoming van die overeenkomst.

2.

Bij de beantwoording van deze vraag staat voorop dat een rechtshandeling aan een wilsgebrek leidt als wil en verklaring van de handelende weliswaar overeenstemmen, maar de wil op onzuivere wijze is gevormd. Volgens [eiser] is sprake van bedrog en/of misbruik van omstandigheden en/of dwaling en dient de koopovereenkomst op grond van een of meer van deze gebreken te worden vernietigd.

3.

Voor het bestaan van bedrog moet sprake zijn van een opzettelijk misleidend gedrag (een kunstgreep).[gedaagde]

4.

[gedaagde] heeft tegen de stellingen van [eiser] ingebracht dat hij geen weet had van de schuld aan Vodafone en dat [bedrijfsnaam] eind 2011 al door [eiser] werd gedreven, waarbij hij beschikte over de boekhouding van [bedrijfsnaam]. Volgens[gedaagde] was [eiser] op de hoogte van het feit dat van [bedrijfsnaam] geen volledige administratie voorhanden was en heeft [eiser] ondanks de daartoe geboden mogelijkheid geen due dilligence heeft laten uitvoeren.

5.

Uit de dossierstukken en de stellingen van partijen, meer in het bijzonder de stellingen van partijen op de comparitie van partijen, is als niet of onvoldoende weersproken het volgende komen vast te staan. Beide partijen stonden er ten tijde van het sluiten van de koopovereenkomst financieel niet rooskleurig voor. Om deze reden is de koopprijs op de wijze als verwoord in de koopovereenkomst vastgesteld. Op de koopsom is nog een korting van € 400,-- overeengekomen, omdat [eiser] op verzoek van[gedaagde] voorafgaand aan de aandelenoverdracht een deel van de koopsom contant heeft betaald.

6.

Verder heeft[gedaagde] niet betwist en daarmee staat dan ook vast dat hij [eiser] heeft verzekerd dat [bedrijfsnaam] geen schulden had, dat hij jaarstukken over 2010 en 2011 van [bedrijfsnaam] heeft gepresenteerd en daarover heeft gemeld dat deze waren gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel en dat ook alle benodigde aangiftes over 2010 en 2011 voor [bedrijfsnaam] waren gedaan.

7.

Ook al zou komen vast te staan dat [eiser] wist dat over 2009 tot en met 2011 geen volledige administratie is gevoerd in [bedrijfsnaam] en[gedaagde] geen weet kon hebben van de ING rekening of een vordering van Vodafone op [bedrijfsnaam], dan neemt dit niet weg dat uit de aan de koopovereenkomst voorafgaande e-mailwisseling van 24 november 2011 blijkt hoe belangrijk het voor [eiser] was dat de onderneming geen schulden bezat. Alleen al uit de omstandigheid dat[gedaagde] jaarstukken heeft geproduceerd en daarvan heeft voorgedaan dat op basis van die jaarstukken alle benodigde aangiftes voor [bedrijfsnaam] waren verzorgd, blijkt dan[gedaagde] [eiser] opzettelijk om te heeft tuin geleid en hem ertoe heeft bewogen de koopovereenkomst aan te gaan.

8.

Uit het voorgaande volgt dat het beroep van [eiser] op de aanwezigheid van bedrog slaagt en dat de overeenkomst alleen al op deze grond voor vernietiging vatbaar is. De kantonrechter komt daarom niet toe aan de beoordeling van de overige door [eiser] opgeworpen wilsgebreken.

Nadeel

Kosten aankoop aandelen [bedrijfsnaam]

9.

Tussen partijen is niet in geschil dat [eiser] 2.000,-- contant heeft betaald op de koopsom, dat de leaseovereenkomst voor de bedrijfsauto is geëindigd door betaling door [eiser] van alle leasetermijnen voor in totaal € 4.410,-- en dat [eiser] in verband met de aandelenoverdracht € 595,-- aan notariskosten heeft gemaakt. De totale kosten van de aankoop van [bedrijfsnaam] komen daarmee op € 7.005,--

10.

Beide partijen zijn het erover eens dat de koopovereenkomst heeft geleid tot gevolgen die bezwaarlijk ongedaan kunnen worden gemaakt. Het gaat dan om de eigendomsoverdracht van de bedrijfsauto aan[gedaagde], die op zijn beurt de auto in eigendom aan een derde heeft overgedragen. De kantonrechter maakt daarom gebruik van de door [eiser] verzochte mogelijkheid de vernietiging voor dit onderdeel gedeeltelijk haar werking te ontzeggen.

11.

Omdat met de vernietiging van de koopovereenkomst de aandelenoverdracht wordt teruggedraaid en de aandelen van [bedrijfsnaam] daarmee in eigendom blijven van[gedaagde], vallen de koopsom, de afbetaalde leasetermijnen en de notariskosten aan te merken als door [eiser] geleden nadeel. De kosten is[gedaagde] dan ook aan [eiser] verschuldigd.

Schulden [bedrijfsnaam]

12.

Vaststaat dat [eiser] een van de boetes (CJIB nummer 151672474) voor € 120,-- wegens een door[gedaagde] gepleegde verkeersovertreding met de bedrijfsauto op 20 maart 2012 door middel van betaling aan de politie Amsterdam heeft voldaan. Dit bedrag valt aan te merken als geleden nadeel door [eiser] en dient door[gedaagde] te worden betaald. Van de overige boetes en verhogingen en de wegenbelasting ziend op de bedrijfsauto voor € 1.096,-- is niet gesteld of gebleken dat deze door [eiser] zelf ten behoeve van [bedrijfsnaam] zijn voldaan, zodat de kantonrechter het ervoor houdt dat deze kosten nog op het conto van [bedrijfsnaam] staan. De vordering wordt op dit onderdeel afgewezen.

Kosten administratie over 2012

13.

De discussie tussen partijen of[gedaagde] de administratie over 2012 kosteloos zou voeren voor [bedrijfsnaam] is niet relevant voor de beantwoording van de vraag of de door [eiser] opgevoerde kosten vallen aan te merken als door [eiser] geleden nadeel. Als onweersproken staat immers vast dat [eiser] voor het voeren van de administratie van [bedrijfsnaam] over 2012 TMC heeft ingeschakeld en dat hij in verband daarmee en ten behoeve van [bedrijfsnaam] € 2.859,10 aan kosten heeft betaald. De administratiekosten over 2012 vallen daarmee aan te merken als door [eiser] geleden nadeel als gevolg van de vernietiging van de koopovereenkomst. Dat partijen volgens[gedaagde] zijn overeengekomen dat [eiser] zelf de administratie zou voeren, maakt dit oordeel niet anders.[gedaagde] heeft immers niet betwist dat [eiser] wegens het ontbreken van jaarstukken en belastingaangiftes voor [bedrijfsnaam] over 2010 en 2011 genoodzaakt is geweest een boekhouder in te schakelen en partijen op dat moment ook niet meer door een deur konden en [eiser] in dit kader geen bijstand van[gedaagde] hoefde te verwachten.

14.

Op de comparitie van partijen is vast komen te staan dat de belastingdienst weliswaar aan [bedrijfsnaam] over 2011 en 2012 naheffingen en/of aanslagen heeft opgelegd, maar dat hiertegen bezwaar is gemaakt. Nu geen definitieve belastingaanslagen zijn vastgesteld en ook niet is gesteld of gebleken dat [eiser] in persoon is aangesproken tot voldoening van deze kosten of in privé enige belastingaanslag of naheffing voor [bedrijfsnaam] heeft voldaan, kan niet worden geconcludeerd dat [eiser] in dit kader enig nadeel heeft geleden. Uit hetgeen hiervoor is overwogen vloeit voorts voort dat de aandelen in handen blijven van[gedaagde], zodat eventuele definitieve belastingaanslagen ten name van [bedrijfsnaam] over genoemde periode [eiser] niet langer aangaan.

De overige gevorderde kosten

15.

De volgende kostenposten blijven eveneens voor rekening van [bedrijfsnaam], nu van deze kosten niet is komen vast te staan dat [eiser] deze in privé voor [bedrijfsnaam] heeft voldaan:

- de over 2011 en 2012 verschuldigde bijdrage met boetes aan de Kamer van Koophandel voor € 538,29;

- de vordering van Vodafone van € 2.275,--.

16.

De slotsom van het voorgaande is dat de primaire vordering van [eiser] wordt toegewezen en dat[gedaagde] aan [eiser] moet betalen (€ 7.005,-- +€ 120,-- + € 2.985,10 =)
€ 10.110,10. De gevorderde wettelijke rente over voornoemd bedrag wordt als niet weersproken toegewezen.

17.

Uit het voorgaande vloeit ook voort dat de vordering van [eiser] tot afgifte van een door een accountant goedkeurde administratie van [bedrijfsnaam] wegens gebrek aan belang wordt afgewezen.

Verrekening

18.

[gedaagde] heeft aangevoerd dat hij nog een compensabele vordering van op [eiser] heeft. Deze vordering bestaat uit onbetaald gebleven facturen aan voormalige ondernemingen van [eiser], een restant van de koopsom, een deel van de G-rekening van [bedrijfsnaam], het verlies op de verkoopsom van de bedrijfsauto omdat de overdracht van die auto aan[gedaagde] te lang op zich liet wachten, en nog te factureren advies over juli 2012. [eiser] heeft deze vordering gemotiveerd betwist en daartoe betoogd dat de ondernemingen aan derden zijn verkocht, dat geen restant van de koopsom van de onderhavige koopovereenkomst openstaat, dat geen nadere afspraken zijn gemaakt over een verdeling van de G-rekening van [bedrijfsnaam] en dat hij[gedaagde] in 2012 geen opdracht heeft gegeven voor advieswerk.

[gedaagde] heeft zijn verweer naar aanleiding van deze gemotiveerde betwisting helemaal niet onderbouwd met bewijsstukken of daartoe bewijs aangeboden. Daarmee is de gegrondheid (liquiditeit) van dit verweer niet eenvoudig vast te stellen en moet het beroep van[gedaagde] op verrekening worden verworpen.

Proceskosten

19.

[gedaagde] wordt als de voor het merendeel in het ongelijk gestelde partij veroordeeld in de kosten van deze procedure. Bij de bepaling van het salaris gemachtigde zal de kantonrechter uitgaan van de toegewezen hoofdsom.

De beslissing

De kantonrechter:

- vernietigt de koopovereenkomst van 1 december 2011 tussen partijen, in die zin dat deze zich niet uitstrekt tot de eigendomsoverdracht van de bedrijfsauto aan[gedaagde];

- veroordeelt[gedaagde] aan [eiser] wegens benadeling als gevolg van de vernietiging van de koopovereenkomst te betalen € 10.110,10, te vermeerderen met de wettelijke rente vanaf
25 juni 2013 tot de dag van algehele voldoening;

- veroordeelt[gedaagde] tot betaling van de proceskosten, die aan de kant van [eiser] tot en met vandaag worden begroot op:

dagvaarding € 76,71;

griffierecht € 448,--;

salaris gemachtigde € 500,--;

- verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad;

- wijst af het meer of anders gevorderde.

Dit vonnis is gewezen door mr. C.A. van Dijk en is uitgesproken op de openbare terechtzitting van bovengenoemde datum in aanwezigheid van de griffier.

Coll.