Feedback

Zoekresultaat - inzien document

ECLI:NL:RBAMS:2021:728

Instantie
Rechtbank Amsterdam
Datum uitspraak
23-02-2021
Datum publicatie
24-02-2021
Zaaknummer
C/13/696225 / KG ZA 21-44 HH/MV
Rechtsgebieden
Civiel recht
Bijzondere kenmerken
Kort geding
Inhoudsindicatie

Kort geding over ongeoorloofde vergelijkende reclame-uitingen tussen twee bedrijven die bouwtechnische woningkeuringen verrichten. Vorderingen gedeeltelijk toegewezen.

Vindplaatsen
Rechtspraak.nl
Verrijkte uitspraak

Uitspraak

vonnis

RECHTBANK AMSTERDAM

Afdeling privaatrecht, voorzieningenrechter civiel

zaaknummer / rolnummer: C/13/696225 / KG ZA 21-44 HH/MV

Vonnis in kort geding van 23 februari 2021

in de zaak van

1. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

WONINGKEUR GROEP B.V.,

gevestigd te Ridderkerk,

2. [eiser 2],

wonende te [woonplaats] ,

3. [eiser 3],

wonende te [woonplaats] ,

4. [eiser 4],

wonende te [woonplaats] ,

5. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

PERFECTKEUR B.V.,

gevestigd te Ridderkerk,

eisers in conventie bij dagvaarding van 29 januari 2021,

verweerders in reconventie,

advocaat mr. A.Th. de Haan te Alblasserdam,

tegen

1 [gedaagde] ,

wonende te [woonplaats] ,

2. de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid

PREMIUMKEUR B.V.,

gevestigd te Amsterdam,

gedaagden in conventie,

eisers in reconventie,

advocaat mr. P-H. Boekel te Amsterdam.

Eisers zullen hierna ook Woningkeur en Perfectkeur worden genoemd. Gedaagden zullen hierna ook [gedaagde] en Premiumkeur worden genoemd.

1 De procedure

Tijdens de mondelinge behandeling van dit kort geding op 9 februari 2021 hebben eisers de dagvaarding toegelicht. [gedaagde] en Premiumkeur hebben verweer gevoerd en een vordering in reconventie ingesteld. Eisers hebben deze vordering bestreden.
Beide partijen hebben producties en een pleitnota in het geding gebracht.
Bij de mondelinge behandeling waren aanwezig:

aan de zijde van eisers [naam 1] , [naam 2] en [naam 3] met
mr. De Haan;
aan de zijde van [gedaagde] en Premiumkeur [gedaagde] met mr. Boekel en zijn kantoorgenoot mr. D. van de Kamp.

Na verder debat is vonnis bepaald op 23 februari 2021.

2 De feiten

2.1.

Woningkeur is een franchiseorganisatie die met ongeveer twintig franchisenemers in heel Nederland bouwkundige keuringen uitvoert, veelal ten behoeve van potentiële kopers van woningen. Eisers sub 2, 3 en 4 zijn franchisenemers van Woningkeur.

2.2.

Perfectkeur voert eveneens op landelijke schaal bouwkundige keuringen uit. Perfectkeur werkt met medewerkers die in loondienst zijn. Woningkeur en Perfectkeur zijn aan elkaar gelieerd met als uiteindelijke aandeelhouder de heer [naam 1] . Woningkeur en Perfectkeur zijn aangesloten bij het keurmerk Vakkundig Gekeurd.

2.3.

[gedaagde] voert eveneens bouwkundige keuringen uit ten behoeve van potentiële kopers van woningen. Tot 4 december 2020 deed hij dat in zijn eenmanszaak die de naam Premiumkeur droeg. Thans doet hij dit in de op 4 december 2020 opgerichte besloten vennootschap Premiumkeur, die (indirect) in handen is van [gedaagde] .

2.4.

Premiumkeur maakt gebruik van de volgende twaalf websites:

https://bouwkundige-keuring-amsterdam.com

https://www.funderingsherstel-amsterdam.com

https://www.bouwkundigekeuringhaarlem.com

https://www.bouwkundige-keuring-heemstede.nl

https://www.bouwkundige-keuring-bloemendaal.nl

https://www.bouwkundige-keuring-zandvoort.nl

https://www.bouwkundigekeuringutrecht.com

https://www.bouwkundige-keuring-hilversum.nl

https://www.bouwkundige-keuring-blaricum.nl

https://www.bouwkundige-keuring-laren.nl

https://www.bouwkundige-keuring-vinkeveen.nl

https://www.lekdetectie-amsterdam.nl

2.5.

Op die websites en op haar eigen You Tubekanaal (genaamd [gedaagde] ) zendt Premiumkeur naar eigen zeggen zo’n 700 filmpjes uit. In (veel van) die filmpjes is [gedaagde] de hoofdpersoon die zich steeds bij een andere te keuren woning bevindt en de kijker uitleg geeft over wat hij ziet en doet. In de dagvaarding zijn acht van die filmpjes beschreven. In het eerste van die acht filmpjes spreekt [gedaagde] onder meer de volgende tekst uit:
En besef goed dat de meeste makelaars in Amsterdam, dat zijn natuurlijk hele slimme jongens, die weten hoe ze een huis moeten verkopen, het liefst een bouwkundig vriendje inschakelen. Zoals Perfectkeur, Woningkeur, Homekeur, noem ze maar op. Dit zijn de bedrijven die geen uitspraak doen over de fundering. Ideaal voor de makelaar, maar heel slecht voor u als koper. Ik adviseer u geen gebruik te maken van de bouwkundige, de woninginspecteur, die de makelaar aanbeveelt. Mijn naam is [gedaagde] , volledig onafhankelijk, lig niet in bed met de Amsterdamse makelaars en zal u altijd mijn eerlijke mening geven over de bouwkundige staat van het huis. En als ik een funderingsgebrek vermoed zal ik dat zeker uitspreken. (…)

2.6.

Ook is in de dagvaarding een tekst geciteerd die is opgenomen op een van de websites van Premiumkeur (https://bouwkundige-keuring-amsterdam.com). Die tekst luidt als volgt:
Besef dat verkopend makelaars zullen proberen u 3 woningkeurders aan te praten en deze marionetten van de makelaar schatten de direct noodzakelijke kosten bewust te laag in. Op deze manier helpt dit bedrijf de makelaar een handje bij de snelle verkoop van een huis. Het grootste keurbedrijf uit Nederland is de nummer 1 in consumentenbedrog. Kies voor een 100% onafhankelijke keuring en kies voor Premiumkeur. Wij werken niet samen met verkopend makelaars zodat u een eerlijke keuring krijgt en een realistisch bouwkundig rapport. (…)

2.7.

Op de websites van Premiumkeur is ook de volgende tekst te lezen:
Wij zijn aangesloten bij het Keurmerk 100% onafhankelijke keuring. Een Keurmerk dat u als consument de garantie geeft dat wij 100% onafhankelijk zijn. Er is geen ander Keurmerk in Nederland die u deze garantie geeft.

2.8.

Een e-mail van [gedaagde] van 5 oktober 2020, gericht aan een potentiële klant, luidt onder meer als volgt:
Het bedrijf perfectkeur, woningkeur en Home Keur zijn één en hetzelfde bedrijf en zijn gevestigd in hendrik-ido-ambacht. Verschillende namen maar allemaal onderdeel van een holding. Als consument denkt u met een ander bedrijf zaken te doen, maar zoals hij nu weet is dat dus niet zo.
De makelaar krijgt €50 commissie voor elke opdracht die hij aan deze bedrijven verstrekt. (…)
Deze bedrijven hebben al jaren een geheim handeltje met makelaars in Nederland waarbij de ene hand de andere wast. (…)
In ruil voor een niet al te kritische keuring krijgen deze bedrijven weer nieuwe opdrachten. Feitelijk helpen deze bedrijven de makelaar om een huis snel verkocht te krijgen. (…)

2.9.

Op 23 oktober 2020 hebben eisers (de eenmanszaak van) [gedaagde] aangeschreven en hem – kort gezegd – gesommeerd om de misleidende reclame, de ongeoorloofde vergelijkende reclame en de oneerlijke handelspraktijken op zijn websites en in zijn You Tubefilmpjes te staken en gestaakt te houden, een rectificatie te plaatsen en een schadevergoeding te betalen.

2.10.

Bij brief van 30 oktober 2020 heeft de advocaat van [gedaagde] en Premiumkeur gereageerd op de onder 2.9 genoemde brief. Hierin is onder meer opgenomen dat Premiumkeur vrijheid van meningsuiting heeft. Verder is bestreden dat sprake is van misleidende reclame, ongeoorloofde vergelijkende reclame of van oneerlijke handelspraktijken. Wel heeft [gedaagde] toegezegd de namen van eisers niet meer te noemen, via welk medium dan ook.

3 Het geschil in conventie

3.1.

Ter zitting heeft mr. De Haan toegelicht dat het petitum van de dagvaarding als volgt moet worden gelezen. Waar staat ten aanzien van eiseressen 1 tot en met 3 is bedoeld ten aanzien van eisers 1 tot en met 4, waar staat ten aanzien van eiseres 4 is bedoeld ten aanzien van eiseres 5 en waar staat ten aanzien van eiseressen 1 tot en met 4 is bedoeld ten aanzien van eiseressen 1 tot en met 5.

3.2.

Eisers vorderen dan – kort gezegd – het volgende:

(1) ten aanzien van eisers 1 tot en met 4

Premiumkeur en [gedaagde] te veroordelen om zich te onthouden van het doen van zodanige mededelingen over eisers - of die de consument zou kunnen opvatten als mededelingen over eisers - door hen aan te duiden met:

a. Woningkeur

b. 3 bedrijven die bouwkundige keuringen uitvoeren die makelaars aanraden

c. 3 woningkeurders die verkopend makelaars proberen aan te praten

d. alle landelijke bureaus

e. grote landelijke bureaus

f. grote bureaus waarmee de makelaars werken

g. landelijk grote bekende namen

h. een andere aanduiding waarbij eiseressen uitdrukkelijk of impliciet worden genoemd zoals bedoeld in artikel 6:194a BW,

waarbij: in combinatie met voornoemde aanduidingen van eisers, de volgende mededelingen worden gedaan:

a. dat zij niet onafhankelijk zijn

b. dat zij handlangers zijn van de makelaars

c. dat zij marionetten zijn van de makelaars

d. dat zij corrupt zijn

e. dat zij niet eerlijk zijn

f. dat zij financieel afhankelijk zijn van de makelaar

g. dat zij ernstige gebreken over het hoofd zien

h. dat zij hapsnapkeuringen uitvoeren

i. dat zij zich laten omkopen door makelaars

j. dat zij makelaars naar de mond praten

k. dat zij meepraters zijn van de makelaar

l. dat zij met opzet de gebreken bagatelliseren

m. dat zij de gebreken vergoelijken

n. dat de herstelkosten bewust te laag ingeschat worden

o. dat zij helpen bij de verkoop van een gebrekkig huis

p. dat zij de kruipruimte niet ingaan

q. dat zij de kruipruimte overslaan

r. dat zij het dak niet goed inspecteren

s. dat zij geen uitspraken over de fundering doen

t. of uitlatingen met een gelijke strekking

en te bepalen dat [gedaagde] en Premiumkeur een dwangsom van € 500,00 verschuldigd zullen zijn voor iedere overtreding en € 250,00 voor elke dag of een gedeelte daarvan dat deze overtreding voortduurt;

(2) ten aanzien van eiseres 5
Premiumkeur en [gedaagde] te veroordelen om zich te onthouden van het doen van zodanige mededelingen over eiseres 5 - of die de consument zou kunnen opvatten als mededelingen over eiseres 5 - door haar aan te duiden met:

a. Perfectkeur,

b. het grootste keurbedrijf van Nederland

c. 3 bedrijven die bouwkundige keuringen uitvoeren die makelaars aanraden

d. 3 woningkeurders die verkopend makelaars proberen aan te praten

e. alle landelijke bureaus

f. grote landelijke bureaus

g. grote bureaus waarmee de makelaars werken

h. landelijk grote bekende namen

i. een andere aanduiding waarbij eiseressen uitdrukkelijk of impliciet worden genoemd zoals bedoeld in artikel 6:194a BW,

waarbij: in combinatie met voornoemde aanduidingen van eiseres 5, de volgende mededelingen worden gedaan:

a. dat zij niet onafhankelijk is

b. dat zij een handlanger is van de makelaars

c. dat zij een marionet is van de makelaars

d. dat de grootste keurder nummer 1 is in consumentenbedrog

e. dat zij corrupt is

f. dat zij niet eerlijk is

g. dat zij financieel afhankelijk is van de makelaar

h. dat zij ernstige gebreken over het hoofd ziet

i. dat zij hapsnapkeuringen uitvoert

j. dat zij zich laat omkopen door makelaars

k. dat zij makelaars naar de mond praat

l. dat zij een meeprater is van de makelaar

m. dat zij met opzet de gebreken bagatelliseert

n. dat zij de gebreken vergoelijkt

o. dat de herstelkosten bewust te laag ingeschat worden

p. dat zij helpt bij de verkoop van een gebrekkig huis

q. dat zij de kruipruimte niet ingaat

r. dat zij de kruipruimte overslaat

s. dat zij het dak niet goed inspecteert

t. dat zij geen uitspraken over de fundering doet

u. of uitlatingen met een gelijke strekking

en te bepalen [gedaagde] en Premiumkeur een dwangsom van € 500,00 verschuldigd zullen zijn voor iedere overtreding en € 250,00 voor elke dag of een gedeelte daarvan dat deze overtreding voortduurt;

(3) ten aanzien van eisers 1 tot en met 5
Premiumkeur en [gedaagde] te veroordelen om alle uitlatingen op internet die aan de hiervoor vermelde omschrijvingen voldoen, waaronder alle video’s, binnen zeven dagen na dit vonnis te verwijderen en verwijderd te houden, op straffe van verbeurte door Premiumkeur en [gedaagde] van een dwangsom van € 500,- per dag of een gedeelte daarvan dat zij niet, of niet geheel, aan de veroordeling voldoen;

(4) ten aanzien van eisers 1 tot en met 5
Premiumkeur en [gedaagde] te veroordelen om alle uitlatingen op internet waarin door Premiumkeur wordt gesteld dat zij is aangesloten bij het Keurmerk 100% onafhankelijke keuring of een ander niet bestaand keurmerk van gelijke strekking, binnen veertien dagen na dit vonnis te verwijderen en verwijderd te houden op straffe van verbeurte van een dwangsom door Premiumkeur en de heer [gedaagde] van € 500,- per dag of een gedeelte daarvan dat zij niet, of niet geheel, aan de veroordeling voldoen;

(5) ten aanzien van eisers 1 tot en met 5
Premiumkeur en [gedaagde] te veroordelen in de kosten van deze procedure en in de nakosten, te vermeerderen met de wettelijke rente ex artikel 6:119 BW.

3.3.

Eisers stellen hiertoe – samengevat weergegeven – dat Premiumkeur en [gedaagde] zich via diverse kanalen onrechtmatig uitlaten over eisers. Zij doen dit met het kennelijke doel potentiële klanten voor Premiumkeur te laten kiezen en niet voor eisers. Er is sprake van valse concurrentie. Premiumkeur stelt over zichzelf dat zij 100% onafhankelijk is, dat ze meer kennis van zaken heeft en eerlijker en kritischer is. Over eisers stelt zij daarentegen:
a. dat zij niet onafhankelijk zijn

b. dat zij handlangers zijn van de makelaars

c. dat zij marionetten zijn van de makelaars

d. dat de grootste keurder nummer 1 is in consumentenbedrog

e. dat zij corrupt zijn

f. dat zij niet eerlijk zijn

g. dat zij financieel afhankelijk van de makelaar

h. dat zij ernstige gebreken over het hoofd zien

i. dat zij hapsnapkeuringen uitvoeren

j. alleen maar even een selfiestick omhoog steken en op basis daarvan het dak beoordelen

k. dat zij zich laten omkopen door makelaars

l. dat zij makelaars naar de mond praten

m. dat zij meepraters zijn van de makelaar

n. dat zij met de makelaars in bed liggen

o. dat zij met opzet de gebreken bagatelliseren

p. dat zij de gebreken vergoelijken

q. dat de herstelkosten bewust te laag ingeschat worden

r. dat zij helpen bij de verkoop van een gebrekkig huis

s. dat zij de kruipruimte niet ingaan

t. dat zij de kruipruimte overslaan

u. dat zij het dak niet goed inspecteren

v. dat zij geen uitspraken over de fundering doen.

De grondslag van de vorderingen wordt er door gevormd dat de uitlatingen op de websites en in de You Tubefilmpjes van Premiumkeur onrechtmatig zijn (artikel 6:162 BW), misleidende reclame in de zin van artikel 6:194 BW bevatten en ongeoorloofde vergelijkende reclame in de zin van artikel 6:194a BW. Bovendien volgt uit artikel 6:195 BW dat Premiumkeur moet bewijzen dat haar uitlatingen juist en/of geoorloofd zijn. Dit bewijs heeft Premiumkeur niet geleverd.
Verder stelt Premiumkeur op haar websites dat zij is aangesloten bij het Keurmerk 100% onafhankelijke keuring maar dit betreft een niet bestaand keurmerk. Dit wordt aangemerkt als een oneerlijke handelspraktijk in de zin van artikel 6:193g sub c BW.
Eisers hebben een spoedeisend belang bij toewijzing van hun vorderingen. Zij worden geconfronteerd met aanvallen op hun zorgvuldig opgebouwde goede naam en dit leidt ertoe dat zij opdrachten mislopen. Eisers benadrukken dat zij objectief en onafhankelijk zijn en alleen maar handelen in het belang van de klant.

3.4.

[gedaagde] en Premiumkeur hebben aangevoerd dat zij de in de dagvaarding genoemde filmpjes hebben verwijderd. Ook herhalen zij hun toezegging dat zij eisers niet bij naam zullen noemen, via welk medium dan ook. Eisers hebben dan ook geen spoedeisend belang meer bij toewijzing van hun vorderingen. Verder hebben [gedaagde] en Premiumkeur – samengevat weergegeven – het verweer gevoerd dat een verkoopmakelaar een potentiële koper meestal drie woningkeurders aanraadt die het huis bouwkundig mogen keuren. De branche van woningkeurders is een vage branche, aldus ook de Vereniging Eigen Huis, die eveneens bevestigt dat een makelaar vaak een bevriende keurder aandraagt. Woningkeur en Perfectkeur zeggen weliswaar onafhankelijk te zijn, maar wanneer een makelaar het verplicht stelt om met een van de drie door hem genoemde keurders (waaronder Woningkeur en Perfectkeur) in zee te gaan, levert dit een probleem op met die onafhankelijkheid. Daar komt bij dat Woningkeur en Perfectkeur provisie aan makelaars betalen voor het krijgen van een opdracht. Ook is bekend dat een makelaar € 250,- ontvangt indien hij een link naar Perfectkeur op zijn website plaatst, waarmee direct een bouwkundige keuring kan worden aangevraagd. Al met al kan Premiumkeur dus aantonen dat er samenwerkingsverbanden bestaan tussen makelaars en de grote, landelijk bekende keurders, waardoor deze niet onafhankelijk zijn. Premiumkeur ziet zichzelf als klokkenluider die misstanden aan de kaak stelt en onwetende huizenkopers wil informeren over de niet-transparante samenwerking tussen makelaars en bevriende woningkeurders.
Verder voeren [gedaagde] en Premiumkeur aan dat het rapport dat door Woningkeur en Perfectkeur wordt opgesteld de naam ‘bouwkundig rapport’ niet mag dragen. Uit hun algemene voorwaarden volgt immers dat tal van zaken niet onder een keuring vallen, zoals de fundering, controle van het dak, controle op asbest en een “gedetailleerd bouwkundig onderzoek” (zie artikel 3 lid 2 van de algemene voorwaarden). Uit artikel 5 van de algemene voorwaarden volgt dat een keurder niet de kruipruimte ingaat en er alleen een visuele inspectie plaatsvindt, recht onder het kruipdeksel. Bij deze werkwijze zullen Woningkeur en Perfectkeur ernstige gebreken over het hoofd zien en herstelkosten te laag inschatten, zoals ook blijkt uit diverse online reviews. Een en ander rechtvaardigt de term “hapsnapkeuringen”. Premiumkeur wil onwetende kopers informeren over “de kleine lettertjes”, met name over wat er niet gekeurd wordt door de landelijke bureaus. Premiumkeur heeft daarbij vrijheid van meningsuiting.

3.5.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

4 Het geschil in reconventie

4.1.

[gedaagde] en Premiumkeur vorderen – kort gezegd – Woningkeur en Perfectkeur te veroordelen om zich met onmiddellijke ingang te onthouden van
a. het doen van mededelingen die inhouden of suggereren dat constructief onderzoek wordt verricht, gedetailleerd bouwkundig onderzoek en/of onderzoek naar de staat van de fundering en/of dat kruipruimtes en daken worden betreden;
b. het doen van mededelingen die inhouden of suggereren dat Woningkeur en Perfectkeur objectief en onafhankelijk zijn en/of objectief en onafhankelijk onderzoek zouden uitvoeren;
c. te gebieden het verzuim te vermelden dat makelaars provisie betalen aan Woningkeur en Perfectkeur voor de door hen aangedragen verzoeken tot het verrichten van bouwkundige keuringen;
een en ander op straffe van dwangsommen; en
met veroordeling van Woningkeur en Perfectkeur in de kosten van dit geding.

4.2.

[gedaagde] en Premiumkeur stellen hiertoe in aanvulling op hun standpunt in conventie – samengevat weergegeven – het volgende. Op de website van Woningkeur wordt ermee geadverteerd dat een woning “op honderden” onderdelen wordt gekeurd. Op die website is ook een lijst opgenomen met de titel “Hieronder de 16 meest belangrijke items”. Hieruit volgt onder meer dat de constructie, de kruipruimte en de fundering van de woning worden gekeurd. Op de website van Perfectkeur staat “De woning wordt van boven op het dak tot onder in de kruipruimte volledig gecheckt!
Een en ander is misleidend in de zin van artikel 6:194 BW aangezien deze onderdelen in de algemene voorwaarden van Woningkeur en Perfectkeur worden uitgesloten. Dit geldt ook voor de mededelingen op de websites van Woningkeur en Perfectkeur dat zij onafhankelijk zijn en geen commerciële binding hebben met derden. Ook het verzuim te vermelden dat makelaars provisie betalen aan Woningkeur en Perfectkeur is misleidend.

4.3.

Woningkeur en Perfectkeur hebben in aanvulling op hun standpunt in conventie – samengevat weergegeven – het volgende verweer gevoerd. Uit door hen in het geding gebrachte online reviews van klanten blijkt dat Woningkeur en Perfectkeur wel degelijk de kruipruimtes, de fundering en de constructie van het dak inspecteren. Het verwijt dat een en ander in de algemene voorwaarden van Woningkeur en Perfectkeur is uitgesloten gaat niet op omdat Premiumkeur dezelfde algemene voorwaarden hanteert. De lijst met 16 punten is niet misleidend omdat dit precies de punten zijn die in een bouwkundig rapport worden besproken, waarbij wordt opgemerkt dat de keuring van een woning in opdracht van een potentiële koper per definitie alleen maar een visuele inspectie kan behelzen.

4.4.

Op de stellingen van partijen wordt hierna, voor zover van belang, nader ingegaan.

5 De beoordeling in conventie

5.1.

Blijkens de dagvaarding beroepen eisers zich op onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW), oneerlijke handelspraktijen (artikel 6:193a e.v. BW), misleidende reclame (artikel 6:194 BW) en (ongeoorloofde) vergelijkende reclame (artikel 6:194a BW).

5.2.

Het beroep van eisers op oneerlijke handelspraktijken is erop gebaseerd dat [gedaagde] en Premiumkeur in hun reclame-uitingen gebruik zouden maken van een niet bestaand keurmerk. Het gaat dan om het keurmerk Keurmerk 100% onafhankelijke keuring (zie 2.7). Of echter sprake is van een niet bestaand keurmerk kan, gezien het door Premiumkeur gevoerde verweer, in dit kort geding niet worden vastgesteld. Ter zitting heeft Premiumkeur immers aangevoerd dat de Stichting 100% onafhankelijke keuring inmiddels is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel (onder registratienummer 81098324). Ook heeft zij een verklaring in het geding gebracht van [naam 4] die bereid is tot het bestuur van deze stichting toe te treden. Eisers hebben verder niet weersproken dat geen wettelijke vereisten gelden voor het oprichten van een keurmerk, zoals Premiumkeur heeft betoogd. Bij deze stand van zaken kan voorshands worden aangenomen dat, mocht het keurmerk nog niet bestaan, het elk moment zal worden geactiveerd. Eisers hebben dan ook geen (spoedeisend) belang meer bij een uit te spreken verbod, zodat vordering 4 zal worden afgewezen. Beantwoording van de vraag of in de verhouding tussen concurrenten onderling (B2B) een beroep kan worden gedaan op de regeling van de oneerlijke handelspraktijken (partijen twisten daarover), kan daarbij in het midden blijven.

5.3.

In de dagvaarding zijn acht voorbeelden genoemd van You Tubefilmpjes en één voorbeeld van een tekst op een website van Premiumkeur die volgens eisers niet door de beugel kunnen. In al die gevallen is in de dagvaarding aangevoerd dat die uitingen de toets van artikel 6:194a lid 2 sub c BW niet kunnen doorstaan. Omdat [gedaagde] en Premiumkeur zich in die uitingen hebben bediend van de namen Perfectkeur en Woningkeur èn van de aanduidingen het grootste keurbedrijf van Nederland, drie bedrijven die bouwkundige keuringen uitvoeren die makelaars aanraden, drie woningkeurders die verkopend makelaars proberen aan te praten, alle landelijke bureaus, grote landelijke bureaus, grote bureaus waarmee de makelaars werken en landelijk grote bekende namen, is in dit geval sprake van vergelijkende reclame in de zin van artikel 6:194a lid 1 BW. Niet is vereist dat in de vergelijking per se de naam wordt genoemd van degene met wie wordt vergeleken. Het gaat erom of de consument de vergelijking kan herleiden tot de concurrent, en daarvan is in dit geval voorshands sprake.

5.4.

Vergelijkende reclame is geoorloofd indien wordt voldaan aan de in artikel 6:194a lid 2 BW opgenomen voorwaarden. Die voorwaarden houden onder meer in dat de reclame-uiting op een objectieve wijze één of meer wezenlijke, relevante, controleerbare en representatieve kenmerken van de desbetreffende goederen of diensten met elkaar vergelijken (artikel 6:194a lid 2 sub c). Hieruit volgt dat vergelijkende gegevens juist en volledig moeten worden vermeld, zodat de consument kan nagaan of de vergelijking zakelijk in orde is. Bij de beoordeling of een bepaalde reclame-uiting toelaatbaar is, dient te worden uitgegaan van de gemiddelde geïnformeerde omzichtige en oplettende gewone consument.

5.5.

Op grond van artikel 6:195 BW rust op [gedaagde] en Premiumkeur de bewijslast ter zake van de juistheid of volledigheid van de feiten die in haar reclame-uitingen zijn vervat of daardoor worden gesuggereerd. Artikel 6:195 BW is ook van betekenis in een kort geding, in die zin dat [gedaagde] en Premiumkeur de juistheid of volledigheid van hun reclame-uitingen ter zitting aannemelijk dienen te maken.

5.6.

De beweerd ongeoorloofde vergelijkingen die [gedaagde] en Premiumkeur in hun reclame-uitingen maken aan het adres van eisers kunnen worden geclusterd in twee groepen:
(1) eisers zijn niet-onafhankelijk, zij zijn handlangers en marionetten van makelaars, corrupt, niet eerlijk, financieel afhankelijk van makelaars, laten zich omkopen door makelaars, praten makelaars naar de mond, zij zijn meepraters en maken zich schuldig aan consumentenbedrog;
(2) eisers zien ernstige gebreken over het hoofd, voeren hapsnapkeuringen uit, bagatelliseren met opzet gebreken, vergoelijken gebreken, schatten herstelkosten bewust te laag in, helpen bij de verkoop van een gebrekkig huis, gaan de kruipruimte niet in of slaan de kruipruimte over, inspecteren het dak niet goed en doen geen uitspraken over de fundering.
De eerste groep ziet op vermeende samenwerkingsverbanden tussen eisers en makelaars, de tweede groep ziet op de wijze waarop eisers hun bouwkundige keuringen zouden uitvoeren. [gedaagde] en Premiumkeur hebben naar eigen zeggen geen banden met makelaars en beweren de keuringen vollediger en dus beter uit te voeren dan eisers.

5.7.

In de uitlatingen die behoren tot de eerste groep maken [gedaagde] en Premiumkeur gebruik van zware beschuldigingen, zoals corrupt, niet eerlijk en bedrog. Dergelijke terminologie is slechts toegestaan indien zij beschikken over “hard” bewijs hiervoor. Mogelijk kunnen er vraagtekens worden geplaatst bij makelaars die potentiële huizenkopers doorsturen naar een “vaste” woningkeurder (als dit al het geval is), maar dit rechtvaardigt de zware beschuldigingen niet. [gedaagde] en Premiumkeur hebben zich in dit verband beroepen op de website van het programma Radar (van AvroTros), waar een voorbeeld uit 2009 staat van een huizenkoper aan wie keurders worden aanbevolen, maar in dit voorbeeld worden zes keurders (en dus niet drie) genoemd. Daarbij is dit één voorbeeld van meer dan 10 jaar geleden. Ook hebben zij zich beroepen op de website van de Vereniging Eigen Huis, waar staat dat sprake is van een “vage branche”, maar in dit verband is geen directe link met eisers opgenomen, integendeel, de Vereniging Eigen Huis promoot het keurmerk Vakkundig Gekeurd, waarbij eisers zijn aangesloten. Voor de betalingen van € 50,- voor het doorsturen van een klant en/of € 250,- voor het plaatsten van een link op een website, hebben [gedaagde] en Premiumkeur onder meer bewijs overgelegd dat ziet op Homekeur, maar zij hebben niet aangetoond dat er een verband bestaat tussen Homekeur en eisers. Eisers betwisten dat verband ook en hebben ter zitting toegelicht dat Homekeur is opgezet door een voormalige medewerker van Perfectkeur en dat er geen zakelijke banden bestaan. Voorts geldt dat als een keurder een link plaatst op de website van een makelaar en daar mogelijk een vergoeding voor krijgt niet meteen wil zeggen dat hij corrupt is; er kan immers evengoed sprake zijn van een zakelijke samenwerking en het toont evenmin aan dat de huizenkoper verplicht is met die keurder in zee te gaan. Overigens heeft Perfectkeur ter zitting wel erkend dat zij € 41,- exclusief btw betaalt aan een makelaar die bij haar een keuring aanvraagt en de aanvraag zelf invoert in het computersysteem van Perfectkeur. Dit betreft slechts een administratieve vergoeding omdat daardoor de werkzaamheden van Perfectkeur (en dus kosten) worden bespaard. De conclusie tot zover is dat [gedaagde] en Premiumkeur de juistheid van de zware beschuldigingen die behoren tot de eerste groep in dit kort geding onvoldoende aannemelijk hebben weten te maken (zie artikel 6:195 BW) en dat de vorderingen die daarop zien in dit kort geding toewijsbaar zijn.

5.8.

Bij het doen van de uitlatingen die behoren tot de tweede groep wijzen [gedaagde] en Premiumkeur erop dat hun keuringen vollediger en dus beter zijn dan de door eisers uitgevoerde keuringen. Voor zover [gedaagde] en Premiumkeur zich hierbij baseren op de algemene voorwaarden van Woningkeur en Perfectkeur hebben zij een punt. In die algemene voorwaarden zijn immers een aantal onderdelen opgesomd die niet vallen onder een bouwkundige keuring (zie artikel 3 lid 2). Uit artikel 3 lid 5 en lid 6 volgt dat een kruipruimte slechts beperkt wordt geïnspecteerd en dat daken niet worden betreden. Uit artikel 12 lid 7 volgt dat in een rapportage alleen zichtbare gebreken worden vermeld. Dit alles mag door [gedaagde] en Premiumkeur worden benoemd in hun reclame-uitingen, mits dit op een zakelijke en objectieve manier geschiedt. Zij mogen dus zeggen dat in de algemene voorwaarden van Woningkeur en Perfectkeur staat: gaan de kruipruimte niet in of slaan de kruipruimte over, inspecteren het dak niet, of niet volledig en doen geen uitspraken over de fundering en woorden van gelijke strekking. Ook mogen zij consumenten op een zakelijke wijze op de mogelijke risico’s daarvan wijzen (in die zin dat zij later voor financiële verrassingen kunnen komen te staan). Dit valt in beginsel onder de vrijheid van meningsuiting en onder de klokkenluidersfunctie die [gedaagde] en Premiumkeur zichzelf toedichten. Het is [gedaagde] en Premiumkeur echter niet toegestaan zich hierbij op laatdunkende wijze uit te laten, bijvoorbeeld door het doen van de uitlatingen: Woningkeur en Perfectkeur zien ernstige gebreken over het hoofd, voeren hapsnapkeuringen uit, bagatelliseren met opzet gebreken, vergoelijken gebreken, schatten herstelkosten bewust te laag in, helpen bij de verkoop van een gebrekkig huis. Dergelijke uitlatingen impliceren kwade trouw aan de zijde van eisers en dat is door [gedaagde] en Premiumkeur onvoldoende aannemelijk gemaakt. [gedaagde] en Premiumkeur beroepen zich hierbij onder meer op zeven in het geding gebrachte reviews die op het internet zijn verschenen, waaruit zou moeten blijken dat eisers ernstige gebreken over het hoofd zien, dat zij herstelkosten structureel te laag inschatten en dat sprake is van een “hapsnapkeuring”, maar daar staat tegenover dat Woningkeur en Perfectkeur een groot aantal positieve reviews in het geding hebben gebracht. Dat maakt dat aan de reviews weinig waarde kan worden gehecht. Bij het grote aantal keuringen dat eisers jaarlijks uitvoeren, zegt een aantal negatieve reviews niet zo veel. De door [gedaagde] en Premiumkeur in het geding gebrachte verklaringen van [naam 5] en [naam 6] maken een en ander niet anders. In het eerste geval is sprake van een verklaring van één ontevreden klant, in het tweede geval van een verklaring van een ex-medewerker van Woningkeur, die daar al in mei 2014 is vertrokken.

5.9.

Overigens is de stelling van eisers dat [gedaagde] en Premiumkeur dezelfde algemene voorwaarden hanteren als zij – na bestrijding hiervan door [gedaagde] en Premiumkeur – niet aannemelijk geworden.

5.10.

Voor zover eisers de artikelen 6:162 en 6:194 BW als grondslag voor hun vorderingen hebben genoemd, geldt dat die grondslagen onvoldoende zijn gesubstantieerd. Dat behoeft dus geen verdere bespreking.

5.11.

Voor zover eisers zich hebben beroepen op de door [gedaagde] geschreven e-mail (zie 2.8) gaat het om een niet-openbare e-mail aan een individuele klant, waarop artikel 6:194a BW niet ziet.

5.12.

Uit hetgeen onder 5.7 en 5.8 is overwogen volgt dat de vorderingen 1, 2 en 3 van eisers gedeeltelijk toewijsbaar zijn. Dat [gedaagde] en Premiumkeur reeds vóór het uitbrengen van de dagvaarding hebben toegezegd de namen van eisers niet meer te noemen staat hieraan niet in de weg. Zij gebruiken immers ook andere aanduidingen om eisers te identificeren (zie 5.3). Dat [gedaagde] en Premiumkeur de filmpjes die zijn genoemd in de dagvaarding inmiddels hebben verwijderd van het internet (ter zitting hebben zij overigens uitdrukkelijk verklaard deze filmpjes ook niet meer terug te plaatsen), staat evenmin aan gedeeltelijke toewijzing van de vorderingen in de weg. Die filmpjes zijn immers als voorbeeld in de dagvaarding opgenomen. Mochten er nog andere filmpjes te zien zijn met dezelfde (verboden) uitlatingen, dan zullen die moeten worden verwijderd. Ook is het niet de bedoeling dat [gedaagde] en Premiumkeur nieuwe filmpjes met dezelfde (verboden) uitlatingen gaan plaatsen. Omdat naar eigen zeggen van [gedaagde] en Premiumkeur nog zo’n 700 filmpjes op het internet te vinden zijn, zal aan hen een ruimere termijn worden gegund om aan de veroordelingen te voldoen. [gedaagde] en Premiumkeur kunnen alleen filmpjes verwijderen voor zover dit in hun macht ligt. Dit betreft in elk geval de filmpjes op het You Tube kanaal [gedaagde] en die op de hiervoor onder 2.4 genoemde websites. De dwangsommen zullen worden gematigd en gemaximeerd als na te melden.

5.13.

Dat eisers een spoedeisend belang hebben bij toewijzing, volgt uit de aard van de vorderingen.

5.14.

Nu partijen over en weer gedeeltelijk in het (on)gelijk zijn gesteld, zullen de proceskosten worden verrekend als na te melden.

6 De beoordeling in reconventie

6.1.

Uit hetgeen in conventie is overwogen, volgt dat de vorderingen onder b. en c. niet toewijsbaar zijn.

6.2.

Vordering a. gaat over het doen van mededelingen door Woningkeur en Perfectkeur die inhouden of suggereren dat constructief onderzoek wordt verricht, gedetailleerd bouwkundig onderzoek en/of onderzoek naar de staat van de fundering en/of dat kruipruimtes en daken worden betreden. Dit zou misleidend zijn omdat de algemene voorwaarden van Woningkeur en Perfectkeur een en ander uitsluiten. Woningkeur en Perfectkeur hebben daarentegen aangevoerd dat de praktijk afwijkt van de algemene voorwaarden en dat zij in voorkomende gevallen wel degelijk de kruipruimtes ingaan en de fundering en de constructie van het dak inspecteren. De uitsluitingen zijn in de algemene voorwaarden opgenomen, aldus Woningkeur en Perfectkeur, vanuit arbo-technisch oogpunt, om geen valse verwachtingen bij de consument te wekken en om aansprakelijkheidsstellingen te voorkomen.

6.3.

Wat er in de praktijk wel en wat niet wordt meegenomen in een keuring van Woningkeur en Perfectkeur kan in dit kort geding, dat zich niet leent voor een nader onderzoek naar de feiten, niet worden vastgesteld. Derhalve kan evenmin worden vastgesteld dat zij in hun reclame-uitingen meer beweren dan zij daadwerkelijk zouden doen. Van misleidende reclame is voorshands dan ook geen sprake, zodat ook vordering a. niet toewijsbaar is.

6.4.

[gedaagde] en Premiumkeur zullen als de in het ongelijk gestelde partij in de proceskosten worden veroordeeld. Gezien de samenhang met het geding in conventie zullen die kosten op nihil worden gesteld.

7 De beslissing

De voorzieningenrechter

in conventie:

7.1.

veroordeelt [gedaagde] en Premiumkeur om zich vanaf veertien dagen na betekening van dit vonnis te onthouden van het doen van mededelingen over eisers, door eisers bij naam (Woningkeur, Perfectkeur) te noemen en/of door hen aan te duiden als het grootste keurbedrijf van Nederland, bedrijven die bouwkundige keuringen uitvoeren die makelaars aanraden, woningkeurders die verkopend makelaars proberen aan te praten, alle landelijke bureaus, grote landelijke bureaus, grote bureaus waarmee de makelaars werken, landelijk grote bekende namen en/of door hen aan te duiden op een wijze waarbij uitdrukkelijk of impliciet naar eisers wordt verwezen zoals bedoeld in artikel 6:194a BW, waarbij over eisers de mededeling wordt gedaan dat zij niet-onafhankelijk zijn, handlangers en marionetten van makelaars zijn, corrupt zijn, niet eerlijk zijn, financieel afhankelijk van makelaars zijn, zich laten omkopen door makelaars, makelaars naar de mond praten, zij meepraters zijn, zich schuldig maken aan consumentenbedrog, ernstige gebreken over het hoofd zien, hapsnapkeuringen uitvoeren, met opzet gebreken bagatelliseren, gebreken vergoelijken, herstelkosten bewust te laag inschatten en helpen bij de verkoop van een gebrekkig huis,

7.2.

bepaalt dat [gedaagde] en Premiumkeur een dwangsom verbeuren van € 250,- voor iedere overtreding van de onder 7.1 opgenomen veroordeling en voor elke dag dat de desbetreffende overtreding voortduurt, tot een maximum van € 50.000,-,

7.3.

veroordeelt [gedaagde] en Premiumkeur om alle uitlatingen die voldoen aan de onder 7.1 opgenomen omschrijving binnen veertien dagen na betekening van het internet te verwijderen en verwijderd te houden, met inachtneming van hetgeen aan het slot van 5.12 is overwogen,

7.4.

bepaalt dat [gedaagde] en Premiumkeur een dwangsom verbeuren van € 250,- per dag dat zij niet of niet geheel aan de onder 7.3 opgenomen veroordeling voldoen, tot een maximum van € 25.000,-,

7.5.

verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad,

7.6.

verrekent de proceskosten in die zin dat iedere partij de eigen kosten draagt,

7.7.

wijst het meer of anders gevorderde af,

in reconventie:

7.8.

weigert de gevraagde voorzieningen,

7.9.

veroordeelt [gedaagde] en Premiumkeur in de proceskosten, tot op heden begroot op nihil.

Dit vonnis is gewezen door mr. H.C. Hoogeveen, voorzieningenrechter, bijgestaan door mr. M. Veraart, griffier, en in het openbaar uitgesproken op 23 februari 2021.1

1 type: MV coll: MA