Feedback

Gevonden zoektermen

Zoekresultaat - inzien document

ECLI:NL:RBALK:2005:AU8188

Instantie
Rechtbank Alkmaar
Datum uitspraak
15-12-2005
Datum publicatie
15-12-2005
Zaaknummer
84324/KG ZA 05-434
Rechtsgebieden
Civiel recht
Bijzondere kenmerken
Kort geding
Inhoudsindicatie

Leverancier van beweegbare zwembadbodems dient het verspreiden van onjuiste informatie over concurrent en haar product te staken en de onjuiste mededelingen te rectificeren.

Vindplaatsen
Rechtspraak.nl
Verrijkte uitspraak

Uitspraak

vonnis

RECHTBANK TE ALKMAAR

Sector civiel recht

zaaknummer / rolnummer: 84324 / KG ZA 05-434

datum: 15 december 2005

Vonnis in kort geding van de enkelvoudige kamer voor de behandeling van burgerlijke zaken

in de zaak van:

de besloten vennootschap VARIOPOOL B.V.,

gevestigd te Broek op Langedijk,

eiseres in conventie,

verweerster in reconventie,

procureur mr. M.M. Kroone,

tegen

1. de vennootschap onder firma THIJSSEN TECHNIEK V.O.F.,

gevestigd te Medemblik,

2. [gedaagde 2],

wonende te [woonplaats],

3. [gedaagde 3],

wonende te [woonplaats],

4. de rechtspersoon naar Duits recht KBE BAUELEMENTE GMBH & CO. KG,

gevestigd te Wilhelmshaven, Duitsland,

gedaagden in conventie,

eisers in reconventie,

procureur mr. J. de Haan,

advocaat mr. J.A.M. Janssen te Groningen.

Eiseres zal hierna Variopool worden genoemd. Gedaagden zullen indien gezamenlijk bedoeld als Thijssen c.s. worden aangeduid.

De procedure

1.1. Het verloop van de procedure blijkt uit:

- de dagvaarding

- de mondelinge behandeling

- de pleitnota van Variopool

- de pleitnota van Thijssen c.s. tevens houdende eis in reconventie.

1.2. Ten slotte is vonnis bepaald.

De feiten

2. In dit geding wordt uitgegaan van de volgende feiten.

a. Variopool is een bedrijf dat zich bezig houdt met het ontwerpen, vervaardigen, leveren en onderhouden van onder meer beweegbare zwembadbodems. Het systeem van Variopool is gebaseerd op een drijvende vloer, die naar beneden wordt getrokken door kabels onder water.

b. Thijssen Techniek is ook actief op de markt van beweegbare zwembadvloeren. Zij treedt daarbij op als vertegenwoordiger van KBE Bauelemente, fabrikant van een beweegbare zwembadvloer, waarbij gebruikt wordt gemaakt van een soort krik onder de vloer.

c. Nadat in de markt een discussie ontstond over de veiligheid van de zwembadvloeren van Variopool, heeft zij haar beweegbare vloer in 2003 laten onderzoeken door het onafhankelijke classificatie- en certificeringsbureau Lloyd's Register Nederland B.V. te Rotterdam (hierna ook: Lloyd's).

d. Op 22 augustus 2003 heeft Lloyd's aan Variopool een Certificate of Compliance met bijbehorende Design Appraisal Document afgegeven, waarin Lloyd's verklaart dat de beweegbare zwembadbodem van Variopool voldoet aan de norm EN 13451-1 en de ontwerpnorm prEN 13451-11 van 18 maart 2003 (pr staat voor ontwerp).

Deze ontwerpnorm prEN 13451-11 van 18 maart 2003 komt inhoudelijk overeen met de definitief vastgestelde norm van februari 2004.

e. In of omstreeks januari 2005 heeft Thijssen aan (potentiële) opdrachtgevers en relaties in de markt voor beweegbare zwembadvloeren mededelingen gedaan over de (wijze van) certificering door Lloyd's. Aan de Gemeente Leeuwarden schreef Thijssen onder meer:

"(...) De heer [naam](net als wij) hebben ons lange tijd verbaasd over het feit dan een instantie als Lloyd's een Certificate of Compliance heeft afgegeven (22-08-2003) terwijl deze Norm nog in de ontwerpfase was. De Norm is pas in februari 2004 aangenomen en vervangt het NEN-EN 13451 2001 ontwerp. (...)

Wij willen met deze mededeling voorkomen dat u niet in de veronderstelling verkeerd dat u met het Lloyd's certificaat ook een product heeft aangeschaft dat aan de NEN 13451-11 voldoet en later tot de ontdekking komt dat dit niet het geval is en misschien al heel snel voor hoge aanpassingskosten komt te staan."

f. Aan haar klantenkring in Nederland heeft KBE in die periode een in de Duitse taal gestelde brief verzonden, met daaraan gehecht een Nederlandse vertaling op briefpapier van Thijssen, waarin - voor zover hier van belang - het volgende is vermeld:

"Concurrentie is, wanneer deze eerlijk wordt uitgevoerd, net als in de sport een goede zaak. (...)

Sinds februari 2004 is er een Europese Norm, de DIN EN 13451-11, toegevoegde specifieke veiligheidseisen en testmethodes voor beweegbare vloeren en beweegbare wanden. Onder het voorschrift (...) 'Onvoorziene bewegingen' staat er woordelijk;

Bewegingen van een in hoogte verstelbare vloer zonder dat dit bedoeld is moet worden voorkomen.

Dit voorschrift is eenduidig en geldt voor alle uitvoeringen van beweegbare vloeren. De (...) tegenwoordige uitvoering van de DIN verschilt met het voorontwerp van de verschillende typen en vergrendeling systemen. Dit voldongen feit wordt door de concurrentie in Nederland genegeerd. Men heeft een ter discussie staand Din-ontwerp afgegeven aan Lloyd's en hiervan van Lloyd's Register Nederland een certificaat van goedkeuring laten maken. De nu geldende DIN norm onderscheidt zich van dit ontwerp.

We houden deze handelwijze voor een niet te verdragen inbreuk op de concurrentiebedinging, en wat nog erger is, voor een bewuste misleiding van de klanten. Wij geloven dat wij u dit moeten melden en willen u aanbevelen in de toekomst bij het aanschaffen van een beweegbare vloer er op te letten dat de vloer voldoet aan de op dit moment geldende wetten en normen. Op deze manier voorkomt u onnodige kosten wanneer het ontwerp nadien aangepast moet worden aan de geldende voorschriften.

Afsluitend willen we u nog een keer benadrukken dat het ons niet gaat om de concurrentie, welke we overigens niet bij naam genoemd hebben, in een kwaad daglicht te stellen, maar alleen een gezonde concurrentie te blijven houden. Op deze manier behoeden we de klanten in Nederland voor onrecht. We hebben daarom de keuringsdienst van waren in Den Haag op de hoogte gesteld."

g. Bij brief van 11 juli 2005 aan Variopool heeft Lloyd's op voornoemde correspondentie gereageerd en vastgesteld dat de voorlopige norm van 18 maart 2003 inhoudelijk overeenkomt met de definitief vastgestelde versie van februari 2004. Om die reden concludeert zij dat de conclusie uit het door Lloyd's afgegeven Certificate van 22 augustus 2003 onverminderd van toepassing is op de inmiddels vastgestelde norm van februari 2004.

h. Bij brieven van 22 juli 2005 heeft de raadsman van Variopool Thijssen en KBE gesommeerd - kort gezegd - een opgave te doen van de geadresseerden van de mailings, een onthoudingsverklaring te ondertekenen en de gewraakte mailing te rectificeren. Hieraan hebben Thijssen en KBE niet voldaan.

Het geschil

3.1 Variopool betoogt dat Thijssen c.s. vanaf januari 2005 in de markt informatie verspreiden, waarin zij suggereren dat de beweegbare zwembadbodems van Variopool niet aan de veiligheidsnormen zouden voldoen en dat Variopool haar klanten bewust zou misleiden door gebruik te maken van een certificaat dat is afgegeven op een ontwerpnorm uit 2001, die met name op het punt van de veiligheid afwijkt van de thans geldende norm, zoals definitief vastgesteld in februari 2004.

3.2 Variopool stelt dat deze handelwijze jegens haar onrechtmatig is en dat zij daardoor aanzienlijke schade lijdt die tenminste op een bedrag van ? 100.000,- moet worden begroot. Variopool voert aan klanten te verliezen, die voorzichtiger worden of zelfs van aanschaf van een Variopool vloer afzien, omdat zij door de verkondigde onwaarheden vrezen dat de veiligheid in het geding zou kunnen zijn. Ook de eer en goede naam van Variopool en haar zwembadvloer wordt door de gedragingen van Thijssen c.s. schade toegebracht.

3.3 Gelet op de reactie van Thijssen c.s. is het voor Variopool duidelijk dat Thijssen c.s. zullen voortgaan met het zaaien van onrust in de markt over de Variopool vloer en in het bijzonder over de veiligheid daarvan, zodat Variopool stelt recht en -spoedeisend- belang te hebben bij haar vorderingen tot staking en rectificatie, zoals nader omschreven in de aan dit vonnis gehechte dagvaarding.

4.1 Thijssen c.s. voeren ter afwering van de vordering aan dat de ontwerpnorm uit 2001 een verplichting kende tot het aanbrengen van een technisch veiligheidssysteem bij zwembadvloeren waarbij de hoogte wordt versteld door een mechanisch systeem, zoals bij haar vloer, en dat deze verplichting niet gold voor de zogenoemde drijvende vloeren, zoals die van Variopool. De kritiek op dit onderscheid heeft ertoe geleid dat de norm van 2001 nimmer definitief is vastgesteld. Het onderscheid tussen de twee verschillende vloeren is volgens Thijssen c.s. in de definitief vastgestelde norm van februari 2004 komen te vervallen, zodat onder die norm ook bij de drijvende vloer het risico van kleine bewegingen moet worden voorkomen, en wel door het aanbrengen van een veiligheidssysteem.

4.2 Thijssen c.s. betogen dat Variopool, ondanks de nieuwe veiligheidsnorm, geen veranderingen heeft aangebracht in haar bestaande product, terwijl de mogelijkheid van kleine bewegingen van de zwembadvloeren gevaarlijke situaties oplevert, die verlies van ledematen of zelfs verdrinking tot gevolg kunnen hebben.

4.3 Bij het aanprijzen van haar producten maakt Variopool volgens Thijssen c.s. gebruik van een door Lloyd's afgegeven Certificate van 22 augustus 2003, dat niet gebaseerd is op een destijds bestaande en vastgestelde NEN-norm, maar op een niet openbaar "working paper", waarover Lloyd's in het geheel niet behoorde te beschikken, terwijl door de vermelding van de NEN-EN op pagina 1 wordt gesuggereerd dat er is gecertificeerd op basis van een definitieve NEN-norm. Thijssen c.s. stellen vervolgens dat Variopool niet produceert en levert overeenkomstig de eisen die de geldende NEN-norm aan het product stelt, terwijl Variopool dit door haar verwijzing naar het Certificate wel suggereert, en op die manier haar potentiële afnemers misleidt. Dit klemt naar de mening van Thijssen c.s. te meer nu Variopool haar klanten de bijlagen waaruit blijkt dat gecertificeerd is op een ontwerpnorm bewust onthoudt.

4.4 Thijssen c.s. stellen zich op het standpunt dat de handelwijze van Variopool niet alleen onrechtmatig is jegens haar opdrachtnemers, doch ook jegens haarzelf. Door het verwijzen naar de NEN-norm, wetende dat deze niet feitelijk wordt gevolgd, verschaft Variopool zich een voorsprong ten opzichte van haar concurrenten, mede omdat het achterwege laten van de vereiste veiligheidsvoorzieningen een besparing oplevert van ongeveer Euro 25.000,-. Indien bovendien een ongeval plaatsvindt met een Variopool vloer zullen alle partijen in de markt te kampen krijgen met imagoschade, aldus Thijssen c.s..

4.5 Thijssen c.s. geven aan niet in te zien wat onrechtmatig zou zijn aan de wijze waarop zij hebben getracht de ontoelaatbare ingreep op de eerlijke concurrentieverhoudingen door Variopool recht te zetten, nu de brief die zij aan hun relaties hebben verzonden een informatief karakter draagt, zonder zelfs de naam van Variopool te noemen, en mededelingen bevat die simpelweg juist zijn. Daarbij benadrukken Thijssen c.s. dat de noodzaak maatregelen te nemen niet meer is dan een gerechtvaardigde reactie op de ondermijning van eerlijke concurrentie door Variopool.

4.6 Verder betwisten Thijssen c.s. de door Variopool gestelde schade en het spoedeisend belang, nu na februari 2005 geen brieven meer zijn verzonden. Ten slotte achten Thijssen c.s. de gevorderde dwangsom buitensporig en verzetten zij zich tegen bepaalde passages in de tekst van de gevorderde rectificatie.

5.1 Met verwijzing naar hetgeen zij in conventie hebben aangevoerd, betogen Thijssen c.s. dat Variopool onterecht gebruik maakt van het door Lloyd's op 22 augustus 2003 afgegeven Certificate, hetgeen jegens hen onrechtmatig is en de eerlijke concurrentieverhoudingen verstoort.

5.2 Om die reden vorderen Thijssen c.s. in reconventie - samengevat - dat Variopool op straffe van een dwangsom wordt verboden het gewraakte Certificate voor commerciële doeleinden te gebruiken dan wel hiernaar op enigerlei wijze te verwijzen, alsmede aan derden mededelingen te doen althans te suggereren dat de door Variopool geproduceerde in hoogte verstelbare zwembadvloeren volledig overeenstemmen met de daaraan ingevolge NEN 13451-11 te stellen eisen.

6.1 Variopool heeft de reconventionele vordering betwist.

De beoordeling van het geschil

7.1 De kern van het geschil is gelegen in de vraag of, en zo ja, in hoeverre de mededelingen die Thijssen c.s. in de markt hebben verspreid over de veiligheid en de productnormering van de beweegbare zwembadvloer van Variopool jegens laatstgenoemde onrechtmatig zijn.

7.2 In de gewraakte mededelingen hebben Thijssen c.s. aan de geadresseerden laten weten dat de concurrentie in Nederland zich niet houdt aan de veiligheidseisen als geformuleerd in artikel 4.1.3 van de NEN 13451-11, terwijl deze concurrentie zich wel baseert op een door Lloyd's afgegeven Certificate of Compliance dat suggereert dat het door deze concurrentie vervaardigde product volledig in overeenstemming is met genoemde norm. Thijssen c.s. hebben in de mededelingen de handelwijze van deze concurrentie aangeduid als een ontoelaatbare ingreep op de concurrentieverhoudingen en als misleidend voor potentiële opdrachtgevers.

7.3 Uit de ontwerpnorm uit 2001 blijkt dat daarin geen veiligheidseis was opgenomen voor zogenoemde drijvende zwembadvloeren als die van Variopool. In hun berichtgeving gingen Thijssen c.s. ervan uit dat de certificering van de Variopool vloer door Lloyd's was gebaseerd op deze ontwerpnorm uit 2001, zo hebben zij in hun pleitnota onder punt 18 toegegeven. Deze veronderstelling is onjuist, zoals blijkt uit het onderstaande.

7.4 Uit het Certificate van 22 augustus 2003 volgt dat het is afgegeven op de ontwerpnorm van 18 maart 2003, zoals op de specificatie op pagina 2 expliciet is vermeld.

Een vergelijking van beide normen brengt aan het licht dat deze ontwerpnorm in elk geval voor wat betreft de opgenomen veiligheidseisen ter voorkoming van kleine bewegingen geheel overeenkomt met de definitief vastgestelde norm van februari 2004. In haar brief van 11 juli 2005 verklaart Lloyd's ook dat het door haar afgegeven Certificate van 22 augustus 2003 onverminderd van toepassing is op de inmiddels vastgestelde norm van februari 2004.

7.5 Thijssen c.s. beklagen zich erover dat Lloyd's heeft gecertificeerd op een norm die op dat moment non-existent was, maar behalve dat de werkwijze van Lloyd's niet aan Variopool kan worden tegengeworpen, geldt dat dit bezwaar zinledig is geworden met de vaststelling van de definitieve norm die aan bedoeld ontwerp gelijkluidend is. Bovendien heeft Lloyd's in haar brief van 11 juli 2005 verdedigd dat haar werkwijze een juiste is, omdat de destijds gehanteerde ontwerpnorm formeel als publicatie leverbaar is geweest en toentertijd geen andere -vastgestelde- norm voorhanden was. Bij deze stand van zaken bestaat onvoldoende aanleiding aan de juistheid van dit standpunt van Lloyd's te twijfelen.

7.6 Voorshands moet er derhalve van worden uitgegaan dat de certificering van de beweegbare zwembadvloer van Variopool van toepassing is op de thans geldende norm van februari 2004 en daarmee dat deze vloer aan de thans geldende veiligheidsvoorschriften voldoet. Uit de inhoud van het Certificate volgt verder dat in de ogen van Lloyd's aan de eisen van de Europese machinerichtlijn is voldaan.

7.7 Dit betekent dat Variopool niet onrechtmatig handelt jegens haar potentiële opdrachtnemers, noch jegens haar concurrenten door haar waren aan te prijzen met een verwijzing naar het door Lloyd's afgegeven Certificate of Compliance van 22 augustus 2003, vermits zij dit Certificate uitsluitend gebruikt inclusief de volgpagina('s) en bijlagen alsmede de brief van 11 juli 2005 om verwarring omtrent de gehanteerde toetsingsnorm te voorkomen. Vooralsnog hebben Thijssen c.s. overigens niet kunnen aantonen dat Variopool dit laatste niet doet, sedert zij op haar verzuim op dit punt door Lloyd's is gewezen.

7.8 In het licht van de certificering door de onafhankelijke certificeringsinstantie Lloyd's hebben Thijssen c.s. op geen enkele wijze aannemelijk gemaakt dat de keuring ondeugdelijk zou zijn geweest en evenmin dat Variopool thans onveilige producten zou fabriceren, die technisch afwijken van de tekeningen die aan de keuring ten grondslag hebben gelegen. Zonder onderbouwing met voorgevallen evenementen in het verleden, is de ter zitting door Thijssen c.s. geuite beschuldiging dat gebruik van de Variopool vloer tot zeer ernstige ongelukken kan leiden buitengewoon tendentieus te noemen.

7.9 Uit het voorgaande vloeit voort dat de beschuldigingen die Thijssen c.s. jegens Variopool hebben geuit als onjuist en onrechtmatig moeten worden gekwalificeerd. Gelet op het feit dat Thijssen c.s. tot op heden volhouden dat Variopool zich schuldig maakt aan oneerlijke concurrentie, en aangeven niet in te zien wat aan haar handelwijze onrechtmatig is, heeft Variopool een spoedeisend belang bij haar ten deze ingestelde vorderingen die in na te melden zin zullen worden toegewezen.

7.10 Hieraan kan het verweer van Thijssen c.s. dat zij de naam van Variopool niet met zoveel woorden in hun berichtgeving hebben genoemd, niet afdoen, omdat voldoende aannemelijk is dat in de kleine markt voor beweegbare zwembadbodems duidelijk zal zijn dat Thijssen c.s. met hun berichtgeving het oog hebben gehad op hun (enige) Nederlandse concurrent: Variopool.

7.11 Voorts wordt overwogen dat voldoende aannemelijk is dat de als onrechtmatig gekwalificeerde berichtgeving voor Variopool schadelijk is geweest en bij voortduring van de berichtgeving verder schadelijk zal zijn. De precieze omvang van die schade speelt hier verder geen rol, nu een vordering tot (een voorschot op) schadevergoeding thans niet aan de orde is.

7.12 Bij na te melden voorzieningen zullen ter voorkoming van executiegeschillen de navolgende -ruimere- termijnen worden gehanteerd. Daarnaast bestaat aanleiding de gevorderde dwangsommen te matigen en aan een maximum te verbinden.

In de rectificatietekst zal niet worden opgenomen dat Thijssen c.s. hun verontschuldiging moeten aanbieden, omdat -gelijk Thijssen c.s. hebben betoogd- excuses een persoonlijke spijtbetuiging inhouden die uit haar aard niet door een rechter kan worden opgelegd.

8.1 Uit de overwegingen met betrekking tot het geschil in conventie, volgt noodzakelijkerwijs dat de vordering in reconventie moet worden afgewezen, nu deze vordering in feite van het geding in conventie het spiegelbeeld vormt.

8.2 Als de in het ongelijk gestelde partij, worden Thijssen c.s. veroordeeld in de kosten van het geding, zowel in conventie als in reconventie.

De beslissing

De voorzieningenrechter

in conventie

- veroordeelt Thijssen c.s. om binnen acht werkdagen na de betekening van dit vonnis aan Variopool af te geven een volledige opgave van alle (rechts)personen, instanties en organisaties waar Thijssen c.s. de bewuste mededelingen omtrent Variopool, haar beweegbare zwembadbodem en/of haar Certificate naar heeft verzonden, met volledige adresgegevens, alsmede Variopool kopieën te doen toekomen van de betreffende mededelingen inclusief de daarbij gevoegde bijlage(n), alsmede alle reacties die op deze mededelingen door Thijssen c.s. zijn ontvangen, zulks op straffe van een dwangsom van Euro 1.000,- per dag dat Thijssen c.s. met de nalevering van deze veroordeling in gebreke zijn;

- verbiedt Thijssen c.s. om verdere mededelingen te doen aan derden omtrent Variopool, haar beweegbare zwembadbodem en/of haar Certificate, op straffe van een dwangsom van Euro 1.000,- per overtreding van dit verbod;

- veroordeelt Thijssen c.s. om binnen acht werkdagen na de betekening van dit vonnis over te gaan tot verzending van de navolgende rectificatie op het originele briefpapier van Thijssen Techniek en/of KBE, aan alle (rechts)personen, organisaties en instanties waar Thijssen c.s. de mededelingen als bedoeld onder het eerste gedachtestreepje aan hebben verzonden:

"Geachte heer, mevrouw,

Bij vonnis in kort geding van 15 december 2005 zijn wij door de voorzieningenrechter van de rechtbank te Alkmaar veroordeeld u als volgt te berichten.

Wij hebben u in januari/februari 2005 schriftelijk mededelingen gedaan, al dan niet namens onze leverancier KBE Bauelemente, over het Lloyd's Certificate of Compliance van

22 augustus 2003 afgegeven aan onze concurrent Variopool B.V. te Langedijk. Daarbij hebben wij ten onrechte gesteld dat dit Certificate en daarmee de beweegbare zwembadbodem van Variopool B.V. niet zou voldoen aan de huidige NEN 13451-11 norm.

Het Certificate van Variopool is afgegeven aan de hand van de ontwerpnorm van 18 maart 2003 (prEN 13451-11), zoals dat ook op de tweede pagina van het Certificate is aangegeven. Deze ontwerpnorm komt inhoudelijk overeen met de definitieve norm NEN 13451-11 en is ten aanzien van de veiligheidssystemen identiek. Zowel het Certificate als de beweegbare zwembadbodem van Variopool B.V. voldoen dan ook geheel aan de NEN 13451-11 norm van februari 2004.

Hoogachtend,

Thijssen Techniek V.O.F.

mede namens KBE Bauelemente"

op straffe van een dwangsom van Euro 1.000,- per dag dat Thijssen c.s. met de nakoming van deze veroordeling in gebreke zijn;

- veroordeelt Thijssen c.s. om binnen acht dagen na verzending van de hiervoor bedoelde rectificatie kopieën daarvan te overhandigen aan Variopool, op straffe van een dwangsom van Euro 1.000,- per dag dat Thijssen c.s. met de nakoming van deze veroordeling in gebreke zijn;

- bepaalt dat op grond van dit vonnis maximaal Euro 100.000,- aan dwangsommen kunnen worden verbeurd;

- veroordeelt Thijssen c.s. in de proceskosten, aan de zijde van Variopool tot op heden begroot op Euro 315,93 aan verschotten en op Euro 816,- aan salaris procureur;

- verklaart dit vonnis tot zover uitvoerbaar bij voorraad;

- wijst het meer of anders gevorderde af.

in reconventie

- wijst de vorderingen af;

- veroordeelt Thijssen c.s. in de proceskosten, aan de zijde van Variopool tot op heden begroot op nihil;

- verklaart dit vonnis in reconventie wat betreft de kostenveroordeling uitvoerbaar bij voorraad.

Dit vonnis is gewezen door mr. J.M. Vrakking en in het openbaar uitgesproken op 15 december 2005.