Feedback

Zoekresultaat - inzien document

ECLI:NL:GHAMS:2020:996

Instantie
Gerechtshof Amsterdam
Datum uitspraak
19-03-2020
Datum publicatie
22-04-2020
Zaaknummer
18/00214 tot en met 18/00216
Rechtsgebieden
Belastingrecht
Bijzondere kenmerken
Hoger beroep
Inhoudsindicatie

Belanghebbende is vanaf 2010 firmant in een Vof die een juwelierszaak exploiteert. Hij vervalst inkoopbonnen. Belanghebbende is strafrechtelijk veroordeeld voor (leiding geven aan) valsheid in geschrift. De boekhouding kent voorts andere ernstige tekortkomingen (bijv. geen kas-, voorraadadministratie). De inspecteur neemt geen informatiebeschikking, stelt omkering van de bewijslast en vordert IB na.

Het Hof oordeelt dat de boekhouding niet kan dienen als grondslag voor de winstberekening. Het Melo Tadeu verweer wordt verworpen. Aannemelijk is voorts dat de onderneming ten minste een bruto winst van 75% behaald heeft. De niet aangegeven winst is aanzienlijk en belanghebbende kende de ernst van de gebreken in de boekhouding. Belanghebbende heeft dus niet de vereiste aangifte gedaan. De schatting van de inspecteur, die gebaseerd is op een bruto winst percentage van 100 is redelijk. Boeten van 40% zijn passend en geboden.

Wetsverwijzingen
Algemene wet inzake rijksbelastingen 16
Vindplaatsen
Rechtspraak.nl
Viditax (FutD), 22-04-2020
V-N Vandaag 2020/1073
FutD 2020-1291
NTFR 2020/1717
Verrijkte uitspraak

Uitspraak

GERECHTSHOF AMSTERDAM

Kenmerken 18/00214 tot en met 18/00216

19 maart 2020

uitspraak van de vierde meervoudige belastingkamer

op de hoger beroepen van

de inspecteur van de Belastingdienst, de inspecteur,

alsmede

de incidenteel hoger beroepen van

[X3] , wonende te [V] , belanghebbende,
(gemachtigde: mr. M.H.W.N. Lammers),

tegen de uitspraak van 28 februari 2018 in de zaken met kenmerken HAA 15/5050 tot en met HAA 15/5052 van de rechtbank Noord-Holland (hierna ook: de rechtbank) in het geding tussen belanghebbende en de inspecteur.

1 Ontstaan en loop van het geding

1.1.

De volgende (navorderings- en primitieve) aanslagen inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen (hierna: IB) en Inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (hierna: Zvw) en boetebeschikkingen (hierna: Boeten) zijn ten name van belanghebbende vastgesteld:

Dagtekening

Aanslag vastgesteld naar een

Boete

*

21-11-2014

IB 2010

Belastbaar inkomen uit box 1

Belastbaar inkomen uit box 3

€ 208.612

€ 6

€ 39.201

N

21-11-2014

IB 2011

Belastbaar inkomen uit box 1

Belastbaar inkomen uit box 3

€ 320.670

€ 6.845

€ 54.054

P

21-11-2014

Zvw 2011

Bijdrage-inkomen

€ 33.427

---

P

* N = navorderingsaanslag; P = (primitieve) aanslag

1.2.

Na daartegen gemaakte bezwaren heeft de inspecteur bij (in één geschrift vervatte) uitspraken op bezwaar, gedagtekend 12 oktober 2015, die bezwaren ongegrond verklaard.

1.3.

Belanghebbende heeft daartegen beroep ingesteld. De rechtbank heeft bij uitspraak van 28 februari 2018 als volgt op de beroepen beslist (belanghebbende en de inspecteur zijn aangeduid als achtereenvolgens ‘eiser’ en ‘verweerder’):

“De rechtbank:

- verklaart het beroep inzake de aanslag Zvw ongegrond;

- verklaart de overige beroepen gegrond;

- vernietigt de uitspraken op bezwaar die zien op de navorderingsaanslag ib/pvv 2010 en de aanslag ib/pvv 2011;

- vernietigt de navorderingsaanslag ib/pvv 2010;

- vermindert de aanslag ib/pvv 2011 tot een berekend naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 60.792 en een belastbaar inkomen uit sparen en beleggen van € 6.845;

- vernietigt de boetebeschikkingen;

- veroordeelt verweerder in de proceskosten van eiser tot een bedrag van € 487,35;

- veroordeelt de Minister voor Rechtsbescherming tot vergoeding van de aan de beroepsfase toerekenbare immateriële schade aan eiser tot een bedrag van
€ 1.000;

- veroordeelt verweerder tot vergoeding van de aan de bezwaarfase toerekenbare immateriële schade aan eiser tot een bedrag van € 500, en

- gelast dat verweerder het door eiser betaalde griffierecht van € 45 vergoedt.”

1.4.

Het tegen deze uitspraak door de inspecteur ingestelde hoger beroep is bij het Hof ingekomen op 13 april 2018, aangevuld bij brief van 23 mei 2018. Belanghebbende heeft een verweerschrift ingediend en daarbij incidenteel hoger beroep ingesteld.

1.5.

Vervolgens zijn conclusies van repliek en dupliek genomen. De inspecteur heeft daarbij van de gelegenheid gebruik gemaakt om schriftelijk zijn zienswijze omtrent het incidenteel hoger beroep naar voren te brengen.

1.6.

Op 25 oktober 2019 is een nader stuk ontvangen van de inspecteur. Daarvan is een afschrift aan de wederpartij gezonden.

1.7.

Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 5 november 2019. Aldaar zijn verschenen belanghebbende en zijn gemachtigde mr. M.H.W.N. Lammers, tot bijstand vergezeld van V.C. Langenburg. Van de zijde van belanghebbende zijn tevens verschenen [X4] , [X1] en [X2] . Van de zijde van de inspecteur zijn verschenen mrs. M.D. Koolen, B.J. Lodder en H.W.G. Sweerts.

De onderhavige zaak is tegelijkertijd behandeld met de zaken met kenmerken 18/00197 tot en met 18/00213 en 18/00217 tot en met 18/00219. Al hetgeen in de ene zaak is vermeld of verklaard, wordt eveneens geacht te zijn vermeld of verklaard in de andere gelijktijdig behandelde zaken.

Van het verhandelde ter zitting is een proces-verbaal opgemaakt dat met deze uitspraak wordt meegezonden.

2 Feiten

Het Hof stelt de feiten als volgt vast.

2.1.

[X1] drijft sinds 1992 een eenmanszaak onder de naam ‘ [Y] ’. De onderneming is gevestigd aan [Straat 1] te [Z] en (in ieder geval vanaf 1995 ook) aan [Straat 2] te [Z] . Op 29 december 2009 brengt [X1] de onderneming in in de vennootschap onder firma handelend onder de naam ‘ [X] ’ (hierna: de VOF). De firmanten zijn (blijkens gegevens uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel tot 1 augustus 2012) [X1] , zijn broer [X3] en hun respectievelijke echtgenoten, [X2] en [X4] .

2.2.

De ondernemingsactiviteit bestaat uit de inkoop, verkoop en reparatie van sieraden en in- en verkoop en bewerking van edele metalen. Daarnaast worden ook sieraden via een website te koop aangeboden.

Het grootste gedeelte van de inkopen (90% tot 95%) is zogeheten ‘sloopgoud’ dat wordt aangeboden aan afnemer [A B.V.] die het omsmelt tot baren goud en zilver.

2.3.

[X3] beheert het filiaal aan [Straat 2] , waar alleen inkoop van goederen plaatsvindt. Hij is bevoegd om zelfstandig te bepalen welke prijs hij biedt. Hij is de enige die de inkoopbonnen van beide vestigingen in het aankoopregister als bedoeld in artikel 437 Wetboek van Strafrecht (Sr) inschrijft. De overige drie firmanten werken in het filiaal aan [Straat 1] . [X1] heeft feitelijk de meeste zeggenschap binnen de vennootschap. Men overlegt bijna alles met hem, hij gaat over het geld en onderhoudt het contact met de boekhouder. De beide echtgenotes verrichten de dagelijkse werkzaamheden in de winkel en met betrekking tot de website.

2.4.

Over de financiële administratie (hierna: de Administratie) van de onderneming schrijft de boekhouder [B] aan [C] , een medewerker van de Belastingdienst:

“De administratie werd gevoerd met behulp van een “ouderwets” boekhoudprogramma Projecta-4” van Topic Software uit [Z] . Het basisprogramma is gemaakt in 1984 (!), maar tot en met 2002 zijn er wel updates gemaakt die echter alleen onder het zeer oude MS-Dos werkten. Ik werk met kleine MKB-cliënten, waarvoor dit programma uitstekend werkte: eenvoudig, makkelijk in te voeren, debiteuren- en crediteurenadministratie, lage prijs.

In deze programmatuur is nooit voorzien in het maken of leveren van Auditfiles. De softwareontwikkelaars zijn al ruim 10 jaar uit Nederland vertrokken. In het voorjaar zal ik overstappen op software welke draait onder Windows en meer “van deze tijd” is.

Voor alle duidelijkheid: indien in mijn programma een boekjaar wordt afgesloten, betekent dit dat in het volgende boekjaar alleen nog de mutaties van het nieuwe jaar te zien zijn, wel met behoud van de eindcijfers op de balans van het afgesloten jaar! Terugkijken en/of muteren in een voorgaand boekjaar kan dus niet!

Per grootboekrekening kunt u zien wat is geboekt en in welk dagboek. Meer is er niet.

Buiten de boekhouding worden er geen andere administraties gevoerd. ( [X1] ) leverde aan het einde van het jaar het cijfer van de totaal aanwezige voorraad per 31 december van een jaar gebaseerd op de inkoopprijs.

Hij maakt de voorraad op zijn computer. Wel is er een inventarislijst.”

2.5.

Op 28 maart 2011 start de politie een onderzoek naar de bedrijfsvoering van ‘een juwelier genaamd [X] ’, onder de naam [D] . In het proces-verbaal ‘Relaas financieel onderzoek bedrijfsvoering [X] en witwassen’ staat:

“1.2 Aanleiding onderzoek

Uit binnengekomen informatie bleek dat er aan een juwelier genaamd [X] , gestolen sieraden konden worden verkocht voor contant geld. Het vermoeden bestond dat [X] bekend was dat er voorwerpen van misdrijf afkomstig ter inkoop werden aangeboden en dat deze, ondanks dit gegeven, toch werden ingekocht.”

Verdachten zijn de firmanten van de VOF.

2.6.

De inspecteur legt op 2 september 2011 de primitieve aanslag IB 2010 conform de aangifte op.

2.7.

Op bevel van de officier van justitie houdt de politie op 20 september 2011 alle firmanten van de VOF aan. Onder leiding van de rechter-commissaris zijn de woningen van de firmanten doorzocht en onder leiding van de officier van justitie zijn de filialen van de onderneming doorzocht.

2.8.

Tijdens voormelde doorzoekingen zijn 80 kratten met (sloop)goud, sieraden en munten in beslaggenomen. Met betrekking tot het administreren van de voorraden van de onderneming staat in het onder 2.5 genoemde ‘Relaas financieel onderzoek bedrijfsvoering [X] en witwassen’ (zie ook 2.15):

“5.2 Internet voorraadbeheer (…)

Uit het onderzoek blijkt dat bij [X] (een deel van) de voorraad wordt ingevoerd en bijgehouden in een internetapplicatie. Tevens is er een gedeelte in deze applicatie waarin de voorwerpen voor de webshop www. [website] .nl zijn vermeld. (…)

Daaruit blijkt dat er in de webshop een totaal bedrag van € 2.658.358,00 aan items of € 2.555.676,00 aan sieraden is ingevoerd die te koop staan op de site www. [website] .nl. Tevens staat er een waarde aan voorraad sieraden in de internetapplicatie van € 535.486,00.

(…)

Uit het onderzoek aan de internetapplicatie is gezien, na een periode van monitoren van het bestand, dat er na de aanhouding van de verdachten diverse wijzigingen in de bestanden zijn aangebracht, waaronder in de oude bestanden. Er werden bonnen gekoppeld aan sieraden die reeds aanwezig waren en prijzen veranderd. Ook bleek dat de webshop de laatste jaren (2009, 2010 en 2011) nauwelijks is aangevuld met nieuwe sieraden. (…) Kennelijk heeft [X] na de aanhoudingen zijn voorraadadministratie in de internetapplicatie op verschillende momenten aangepast. Hiermee geconfronteerd, ontkende hij deze wijzigingen te hebben gedaan. (…)

Doordat er wijzigingen zijn doorgevoerd kunnen er aan de hand van de huidige gegevens uit dit systeem geen betrouwbare conclusies worden getrokken.

5.3

Fysieke voorraad (…)

Bij de zoekingen op 20 september 2011, in de filialen van [X] , de woningen van de voornoemde verdachten en in 2 bankkluizen, werd het merendeel van de fysiek aanwezige voorraad aan (sloop)goud, munten en sieraden inbeslaggenomen.”

2.9.

De politie verhoort [X1] op 21 september 2011 en 21 oktober 2011, [X2] op 20 september 2011 en [X3] op 21 september 2011.

2.10.

Tijdens het verhoor op 21 september 2011 verklaart [X1] :

“Ik verwacht minimaal factor 2.2. winst te kunnen maken. [E] doet dat met een factor 10.”

2.11.

[X2] verklaart tijdens haar verhoor over het kasgeld in de twee filialen:

“V: Heeft [Straat 1] veel geld in kas?

A: Er ligt ongeveer 20.000 of 30.000 euro in de winkel. We bewaren het in de kluis, omdat het terugbrengen niet heel gemakkelijk i. Het wisselt per dag hoeveel geld nodig is in de winkels. Als het geld op is bestellen we geld bij de bank. Als we wat verkopen voegen we dit toe aan het contante geld in de winkel.

V: Heeft [Straat 2] veel geld in kas?

A: [X3] start dagelijks met 5000 euro op [Straat 2] . Als de winkel geld nodig heeft, dan worden wij gebeld en brengen wij het geld. Of hij pint geld bij de geldautomaat. Het wisselt per dag hoeveel geld nodig is. Op deze locatie is meer geld nodig dan op [Straat 1] omdat ze op [Straat 2] de inkoop van sieraden doen.”

In bovenstaand citaat (en de volgende citaten uit de processen-verbaal) staat V voor vraag/opmerking verbalisant(en) en A voor antwoord/opmerking verdachte.

2.12.

De politie verhoort [X1] ook op 11 januari 2012. Tijdens dat verhoor verklaart hij:

“V: Wie houdt het kasboek bij?

A: Nee. Wij hebben geen kasboek. Wij hebben de bonnen en de printjes. (…)

V: Hoe wordt de handelsvoorraad bijgehouden?

A: verschillend.

V: Kunt u dat uitleggen?

A: Wij hebben een deel in een database. Andere deel in een andere database. Dit staat online. Een deel staat op [website] .nl. Beide database staat online. De ene is bedoeld is voor de webwinkel.

V: Met voorraad wordt ook bedoeld wat in de kelder staat.

A: Zolang het niet in de database staat voor de verkoop, staat het gewoon als sloop.

V: Waar staat de sloop genoteerd?

A: We doen 1 keer per jaar de inventarisatie en dan geven we aan wat de voorraad was. Het wordt vergeleken met het jaar daarvoor.

V: Wie houdt dit bij?

A: Uiteindelijk ik, de vrouwen helpen met tellen en wegen. [X4] is bezig om in te voeren op de website.

V: In welke boeken wordt dit bijgehouden?

A: Alleen in de database. Het is voorraadsysteem. Een keer per jaar wegen, sorteren. Het invoeren doen wij het hele jaar door. Het is een levendig proces, ik kan deze vraag niet zomaar beantwoorden. (…)

V: Heeft de boekhouder toegang tot de database?

A: Nee hij heeft het niet nodig. Wij geven een bedrag aan wat de waarde van de voorraad vertegenwoordigd. Wij kijken dan naar de historische kostprijs van de edelmetalen.”

2.13.

De politie verhoort [X1] hierna op 27 maart 2012. In het proces-verbaal van dat verhoor staat:

“V1(*): Wordt er in het bedrijf een bankboek of een kasboek bijgehouden? Worden de dagelijkse dingen die gebeuren nog eens worden overgenomen in een apart iets?

A: Nee”

* V1 = Verbalisant 1 ( [F] )

2.14.

Tijdens diverse verhoren bij de rechter-commissaris verklaart [X1] onder meer (nummering van Hof):

(1.) “Wat ik wil zeggen is dat wij nooit zonder winst hebben gewerkt. Wij hebben altijd minder betaald, 30, 40 of zelfs 50% minder dan de gouddagwaarde in die tijd. (…) Wij keken naar de dagprijs en trokken daar minstens 30% vanaf. Die prijs betaalden wij en als het lukte betaalden wij nog minder. Ons doel was zo min mogelijk te betalen. (…) Wij hielden het niet bij, maar wij betaalden door de jaren heen voor 14 karaats ongeveer 30% minder dan de dagprijs.”

(2.) “Er zijn voorwerpen die zijn ingekocht voor een andere waarde dan de gewichtswaarde, bijvoorbeeld voorwerpen met bijzondere edelstenen of diamanten en horloges. Dit staat dan op de bon. Hoe ik diamanten waardeer op de balans? Als ik ze gratis gekregen heb, waarmee ik bedoel dat ze in een voorwerp zaten dat ik tegen de gewichtsprijs heb ingekocht, dan hebben ze geen waardering en neem ik ze niet in de balans op. Als het een bijzondere diamant is en op de bon staat dat daar apart voor is betaald, dan wordt het bedrag waarvoor het is ingekocht op de balans opgenomen.”

en

(3.) “U vraagt hoe de waardering van edelstenen plaatsvindt. 99% van alle edelstenen is gratis. Een heel klein deel van de voorwerpen met een edelsteen is gekocht met de expliciete vermelding op de bon dat voor die steen is betaald. Het is te vergelijken met een autosloperij. Daar wordt een hele auto ingebracht en soms moet de inbrenger daarvoor zelfs betalen. Vervolgens worden delen uit die auto verkocht.”

en

(4.) “Ik wil nog vertellen dat, als het over zilver gaat, een aanzienlijk deel gratis is verkregen uit 14 karaats goud. 14 karaats goud bestaat voor 58% uit puur goud, de rest is zilver en koper. Minimaal 20% en maximaal 30 of 35%, dat weet ik niet precies, bestaat uit zilver. Als goud wordt gerecycled komt dus koper en zilver vrij. Koper wordt niet meegeteld, maar zilver wel. Dit komt terug in de gewichtsrekening bij [A B.V.] . Dit zilver is helemaal gratis en heb ik niet in de waardering van de voorraad verwerkt.”

2.15.

Op 26 april 2012 brengt de politie een proces-verbaal ‘Relaas financieel onderzoek bedrijfsvoering [X] en witwassen’ uit (zie ook hiervoor 2.5 en 2.8). Daarin staat:

“Resumé

Uit het onderzoek blijkt dat het [X] er voornamelijk om te doen was een zo groot mogelijke voorraad aan geld, sieraden, munten en edelmetalen op te sparen, buiten de boeken om. Er is dan ook een fysieke voorraad van dergelijke goederen aangetroffen met een geschatte en getaxeerde waarde van € 3.013.385,00 waaronder 17,5 kilo baren goud en 255 biljetten van € 500, in 2 privé bankkluizen. Gezien de grootte van de inbeslaggenomen voorraad en de waarde van de (individuele) voorwerpen) is het niet waarschijnlijk dat de waarde die [X] er aan heeft toegekend, te weten € 369.131,00, de werkelijke waarde betreft maar dat deze opzettelijk laag is gehouden.

Om het 'sparen' van deze voorwerpen te realiseren werden gestolen goederen ingekocht en in nagenoeg alle bedrijfsprocessen gefraudeerd. De voorraadwaardering was niet volledig, inkopen werden niet ingeschreven of vervalst om zo de verkopen aan [A B.V.] mogelijk te maken. Deze verkopen waren noodzakelijk om genoeg geld te krijgen om het bedrijf te laten draaien. Met de kasgelden werd eveneens gefraudeerd door o.a. fictieve leningen aan kas. (…)

Uit het onderzoek is ook naar voren gekomen dat er bij [X] kennelijk niet genoeg vertrouwen is in banken en/of officiële instellingen waardoor het sparen 'voor later', naar eigen inzicht werd ingericht en geregeld.”

2.16.

Op 8 mei 2014 geeft de advocaat van [X1] aan [G] van [H B.V.] opdracht tot het uitvoeren van een ‘second opinion/onafhankelijk onderzoek’. De opdrachtformulering luidde:

“1. Voldoet de administratie van [X] , zoals gevoerd door de boekhouder de heer [B] , aan de daaraan te stellen eisen?

en

2. Is het juist, zoals het Openbaar Ministerie stelt, dat er geen uitspraak kunnen worden gedaan over de waarde van de voorraad van [X] op basis van de administratie van [X] ?”

2.17.

In haar rapportage van 17 november 2014 schrijf [H B.V.] :

“3 Samenvatting bevindingen. (…)

 ten aanzien van de eerste onderzoeksvraag:
Conclusie ten aanzien van de administratie.

De administratie van [X] voldoet in de onderzochte jaren aan daaraan wettelijk en bedrijfseconomisch te stellen eisen. Voor zover kon worden vastgesteld heeft de boekhouder, (…) [B] , de brondocumenten op een juiste manier verwerkt in de administratie van [X] .

 ten aanzien van de tweede onderzoeksvraag:

Conclusie ten aanzien van de waarde bepalingen voorraad.

Op basis van het uitgevoerde onderzoek zijn wij van mening dat het proces-verbaal [D] Witwassen van 25 mei 2012, noch de aanvulling daarop van 1 februari 2013, het Taxatierapport [I] en de rapportage BOOM niet als basis kunnen dienen voor een aanvaardbare benadering van de voorraad [X] per september 2011.

Gezien de vele onvolkomenheden van de diverse rapportages kunnen zij zeker niet dienen als onderbouwing van de stelling, zoals geuit in het proces-verbaal [D] Witwassen en de aanvulling daarop, dat [X] middels zijn administratie zou hebben witgewassen en de onderneming zou zijn gebruikt om de opbrengsten van illegale inkopen een legale herkomst te geven.

Indien men daartoe de moeite had willen nemen, hetgeen wel zeer arbeidsintensief zou zijn geweest, had men aan de hand van de beschikbare administratie [X] (ondermeer de inkoop- en verkoopbonnen), de facturen (overzichten) [A B.V.] , het inkoopregister en de website, eventueel met de kennis en hulp van de boekhouder (…) [B] en (…) [X] , de omvang van de voorraad per september 2011 kunnen berekenen/reconstrueren en met behulp van de, op de inkoopbonnen vermelde, historische inkoopprijzen en de algemeen bekende historische prijzen van edelmetalen, edelstenen en andere goederen, de waarde van de voorraad kunnen bepalen. Nogmaals dit aan de hand van de beschikbare administratie [X] (ondermeer de inkoop- en verkoopbonnen), de facturen en facturen (overzichten) [A B.V.] , het inkoopregister, de website en algemeen beschikbare historische informatie (bijvoorbeeld via internet).

(…)

6 Beperkingen en gebruik verspreidingskring.

Deze rapportage is uitsluitend voor (de opdrachtgever en [X1] ) ten behoeve van de lopende gerechtelijke (Hof: straf)procedure bestemd en het stuk (of delen daarvan) mag zonder onze schriftelijke voorafgaande toestemming niet in welke vorm dan ook aan derden (buiten het kader van de gerechtelijke procedure) ter beschikking worden gesteld, anders dan verplicht bij of krachten wet of gerechtelijk oordeel. Daarnaast is het (opdrachtgever) niet toegestaan zonder voorafgaande schriftelijk toestemming uit het stuk te citeren of te laten citeren. (…) Deze rapportage kan niet voor andere doeleinden worden gebruikt, dan de hiervoor aangegeven. Op de rapportage kan niet door anderen worden gesteund aangezien anderen, die niet op de hoogte zijn van het doel van de werkzaamheden de resultaten onjuist zouden kunnen interpreteren.”

2.18.

In de onder 2.17 genoemde rapportage staat voorts:

“Vanaf eind 2011 wordt een kasboek bijgehouden”

2.19.

Op 10 december 2013 start de onder 2.4 genoemde [C] namens de inspecteur boekenonderzoeken bij de VOF en haar firmanten. Hij onderzoekt:

  • -

    bij belanghebbende de aanvaardbaarheid van de aangiften IB 2010 en 2011; en

  • -

    bij de VOF de aanvaardbaarheid van de aangiften OB 2010 en 2011.

[C] gebruikt als basis voor het boekenonderzoek de inbeslaggenomen financiële Administratie. Daarnaast gebruikt hij de informatie uit het strafrechtelijk onderzoek [D] .

2.20.1.

In het controlerapport van 30 oktober 2014 betreffende de VOF staat voor zover hier van belang (hierna ook het VOF-rapport):

4.1 Financiële administratie

De financiële administratie wordt door de boekhouder opgemaakt aan de hand van de door belastingplichtige verstrekte inkoopbonnen, kostennota’s en bank- en girorekeningafschriften. De wijziging van de rechtsvorm van de onderneming, van eenmanszaak tot vennootschap onder firma, heeft geen gevolgen voor de inrichting van de financiële administratie. De vennootschap onder firma gaat verder met de cijfers waarmee de eenmanszaak eindigt.

(…)

4.2

Fiscale Winst- en Verliesrekening

4.3

Volledigheid inkopen

Uit het politieonderzoek (…) is met betrekking tot de inkoopadministratie vastgesteld, dat de inkopen:

- niet juist of summier op de inkoopbon omschreven zijn:

(…)

- niet volledig in de administratie opgenomen zijn. De uitgeschreven bon wordt niet in de administratie opgenomen of er wordt in het geheel geen inkoopbon uitgeschreven.

(…)

- niet voor het juiste bedrag in de administratie opgenomen zijn.

(…)

- de op de bon vermelde verkoper verklaarde deze goederen niet te hebben geleverd.

(…)

4.4

Volledigheid opbrengstverantwoording

De in de jaarstukken verantwoorde omzet bestaat uit reparaties van sieraden, verkopen in de winkel(s), verkopen via de webshop en levering van metalen aan [A B.V.] . Er wordt zowel contant als per bank betaald. De verkopen in de winkel(s) vinden á contant plaats. Dit sluit ook aan met de analyse van de omzet volgens de financiële administratie.

Analyse omzet

(…)

Conclusie

De omzet 2010 (…) 2011 (…) met betrekking tot het fysiek opgehaalde goud is niet verantwoord.

De opbrengstverantwoording over de jaren 2010 en 2011 is niet volledig, omdat de verkoop van het pure goud niet in de omzet is opgenomen.

4.5

Kasadministratie

(…)

De kasadministratie van de vof is een voortzetting van de kasadministratie van de eenmanszaak.

De kasadministratie van de eenmanszaak, zoals die is opgenomen in de financiële administratie over 2006 tot en met 2011, is niet volledig en niet juist. De onvolledigheden en onjuistheden in de kasadministratie van de eenmanszaak hebben derhalve ook gevolgen voor de kasadministratie van de vof. Voor de jaren 2010 en 2011 merk ik het volgende op:

4.5.1

Mutaties niet op de juiste datum geboekt.

Het komt regelmatig voor dat de datum, waarop kasuitgaven of kasontvangsten plaatsvinden, op een andere datum in de kasadministratie is verwerkt. Hierdoor ontstaat een onjuist kassaldo.

(…)

- Contante inkopen en uitgaven zijn niet op de juiste datum in de financiële administratie geboekt (…)

- Inkopen september worden in één bedrag geboekt op 30-11-2011 (…)

- Contante stortingen/opname uit bank of giro zijn niet op de juiste datum in de financiële administratie geboekt (…)

- Kasmutaties hebben wel de juiste datum, maar zijn in het kas-journaal op een eerdere of latere datum opgenomen (…).

4.5.2

Onjuiste of niet geboekte kasmutaties

  • -

    In het kas-journaal geboekt als contante opname uit bank, maar uit het bankafschrift blijkt dat het een overboeking betreft naar een andere bankrekening (…)

  • -

    In het kas-journaal geboekt als contante opname uit bank, maar deze opnamen komen niet op de bankafschriften voor (…)

  • -

    Diefstal van € 20.000 op 26-01-2011 is niet verantwoord in het kas-journaal (…).

4.5.4

Conclusie ten aanzien van de kasadministratie

De hierboven genoemde opmerkingen geven aanleiding om de kasadministratie, zoals deze is opgenomen in de financiële administratie over 2006 tot en met 2011, als onvolledig en onjuist aan te merken.

Belastingplichtige heeft een kasadministratie gevoerd die niet voldoet aan de eisen van het bedrijf. In een onderneming zoals die van belastingplichtige (waarbij een groot deel van de transacties per kas wordt verricht) vormt de kasadministratie een centraal, ondeelbaar en onmisbaar deel van de administratie.

De kasadministratie kan niet dienen als grondslag voor de heffing van belastingen.

4.6

Brutowinstpercentage

Met betrekking tot de berekening van de winstopslag op de ingekochte goederen is in de politieverhoren verklaard dat verwacht wordt minimaal factor 2.2 winst te kunnen maken.

Uit de financiële administratie blijkt dat met betrekking tot de omzetbelasting de globalisatieregeling wordt toegepast, waarbij ervan wordt uitgegaan dat de inkoopprijs van het verkochte goed de helft is van de verkoopprijs.

De omzet wordt als volgt geboekt:

Ter zake van de verkoop van de goederen wordt een verkoopbon uitgeschreven. Betaling geschiedt zowel contant als via de bank. De omzet wordt door de boekhouder standaard voor de helft aangemerkt als marge-inkoop, waarover geen omzetbelasting is verschuldigd, en voor de helft aangemerkt als omzet waarover wel omzetbelasting is verschuldigd. (…)

4.6.1.

Brutowinstpercentage volgens verlies- en winstrekening

De brutomarge in procenten, die berekend kan worden uit de verlies- en winstrekening, komt niet overeen met de verklaringen van belastingplichtige. (…)

(…)

2010

2011

(…)

(…)

(…)

Brutomarge in % inkoopwaarde

21%

45%

(…)

4.7

Fiscale Balans

4.7.1

Voorraden

Uit het politieonderzoek blijkt dat de ingekochte sieraden, die vervolgens in de winkel en de webshop te koop worden aangeboden, in een internetapplicatie worden geadministreerd. Vermoedelijk staan bij deze geregistreerde sieraden geen als sloopgoud en/of sloopzilver ingekochte sieraden. In ieder geval niet tot de datum van aanhouding van de firmanten op 20-9-2012. De sieraden worden tegen verkoopprijs opgenomen in de internetapplicatie.

De internetapplicatie is door de politie onderzocht (…). Daarbij is vastgesteld, dat er na de aanhouding van de verdachten diverse wijzigingen in de bestanden zijn aangebracht. (…)

Doordat er wijzigingen zijn doorgevoerd kunnen er aan de hand van de huidige gegevens uit dit systeem geen betrouwbare conclusies warden getrokken.

Uit de verklaringen in de diverse processen verbaal van verdachte blijkt, dat één keer per jaar de voorraad globaal geïnventariseerd wordt en gewaardeerd wordt tegen een gemiddelde prijs. Dit wordt genoteerd en doorgegeven aan de boekhouder. De voorraad is niet gewaardeerd tegen de historische kostprijs.

De voorraadlijsten zijn niet bewaard.

(…)

4.8

Niet voldoen aan de administratieplicht

(…)

Uit het politie- en fiscale onderzoek blijkt dat:

- de inkoopadministratie niet volledig en juist is.

- de voorraad- en verkoopadministratie niet volledig zijn

- de kasadministratie niet volledig en juist is

Op grond van de bovenstaande gebreken kan de administratie niet dienen als grondslag voor de heffing van belastingen.

(…)

5 Theoretische omzetberekening

(…)

5.4

Omzetcorrectie op basis van de beoogde winstfactor

Er wordt door [X] uitgegaan van een winst van factor 2,2 bij inkoop. Door de stijging van met name de goudprijs zal deze winst minimaal gehaald zijn.

De correctie op basis van de beoogde winstfactor ten aanzien van de verantwoordde inkopen is een minimale omzetcorrectieberekening, omdat uit het politieonderzoek blijkt, dat er ook inkopen niet zijn verantwoord in de administratie.

Daarnaast zijn in de woningen en privé-kluizen van ( [X1] ) en ( [X3] ) goederen aangetroffen, die niet in de inkoopadministratie zijn verantwoord. ( [X3] ) heeft daarover verklaard dat het privé aankopen op beurzen betreft.

Met deze berekeningsmethode is ook geen sprake meer van negatieve kassen en het geconstateerde verschil met betrekking tot de goederenbeweging is opgeheven.

(…)

5.6

Berekening correctie

Voor de berekening van de correctie ga ik uit van een omzetcorrectie op basis van de beoogde winstfactor.

Jaar

2010

2011

Inkopen

1.135.866

1.436.711

Winstopslag 100%

1.135.866

1.436.711

Totaal

2.271.732

2.873.422

(…)

6 Omzetbelasting

6.1

Aansluiting

Over de jaren 2010 en 2011 sluit de per saldo verschuldigde omzetbelasting volgens de administratie aan bij de ingediende aangiften.

6.2

Verschuldigde omzetbelasting

De omzet is niet volledig verantwoord in de financiële administratie. (…)

De verantwoorde omzet omvat:

- prestaties waarvoor de margeregeling voor de omzetbelasting is toegepast,

- vrijgestelde prestaties,

- prestaties waarvoor de verleggingsregeling is toegepast

- voor de omzetbelasting belaste prestaties.

6.2.1

Margeregeling (…)

Uit het politie- en fiscale onderzoek blijkt dat:

- de inkoopadministratie niet volledig en juist is.

- de voorraad- en verkoopadministratie niet volledig zijn

- de kasadministratie niet volledig en juist is

(…).

Op grond van de bovenstaande gebreken kan de administratie niet dienen als grondslag voor de heffing van belastingen.

Daarnaast wordt met betrekking tot de margeregeling nog het volgende opgemerkt ten aanzien van:

Inkoopverklaring (art. 28i (Hof: Wet OB) en artt. 4a en 31,1,a Besch.)

Een handelaar moet bij de aankoop van gebruikte goederen, kunst- en verzamelvoorwerpen en antiek van een particulier of een daarmee te vergelijken niet-aftrekgerechtigde ondernemer een zogenoemde inkoopverklaring uitreiken aan die leverancier. De inkoopverklaring, die door de leverancier moet zijn ondertekend, moet de volgende gegevens bevatten:

a. de datum van levering;

b. de naam en het adres van de handelaar;

c. de naam en het adres van de leverancier;

d. een duidelijke omschrijving van het goed (bij motorrijtuigen tevens het kentekennummer);

e. de hoeveelheid geleverde goederen;

f. het bedrag dat de handelaar aan de leverancier is verschuldigd;

g. een verklaring van de leverancier dat deze ter zake van de eerdere levering aan hem in het geheel geen omzetbelasting in aftrek heeft gebracht.

Belastingplichtige reikt niet in alle gevallen een inkoopverklaring uit aan de leverancier en voldoet daarnaast niet aan de eisen van de letters:

c. ten aanzien van het adres van de leverancier

d. een duidelijke omschrijving van het goed ontbreekt in de meeste gevallen

f. in een aantal onderzochte gevallen is verklaard en in 1 geval bewezen, dat het inkoopbedrag op de inkoopverklaring afwijkt van het door belastingplichtige betaalde bedrag aan de leverancier.

Administratieve verplichtingen (art. 28i (Hof: Wet OB) en artt. 31,1,a en 31,5 Besch.)

Als een handelaar de margeregeling toepast, gelden enkele bijzondere administratieve verplichtingen. De handelaar moet dan:

  • -

    de inkoop van de goederen die hij met toepassing van de margeregeling kan verkopen gescheiden administreren van de overige inkopen (ook bij toepassing van globalisatie);

  • -

    de verkoop van goederen waarop hij de margeregeling toepast gescheiden administreren van de overige verkopen (ook bij toepassing van globalisatie);

  • -

    zijn administratie zo voeren dat hij aan de hand daarvan de winstmarge per goed kan vaststellen.

Belastingplichtige voldoet aan geen van de hiervoor opgesomde verplichtingen.

(…)

Winstmarge:

De winst op de marge-goederen wordt standaard op de helft van de verkoopprijs gesteld. Belastingplichtige heeft verklaard dat één maal per jaar de goederen worden geïnventariseerd en dat de verkoopprijzen aangepast worden aan de dan geldende goudprijzen.

De voorraad wordt gewogen en gewaardeerd tegen de gemiddelde goudprijs in het betreffende jaar. Er kan vanuit de administratie geen winstmarge per goed worden vastgesteld. Aangezien de inkopen van de marge-goederen niet gescheiden worden geadministreerd kan de marge ook niet op basis van de globalisatieregeling worden vastgesteld.

Resumé

Belastingplichtige hanteert een mix van de marge- en globalisatieregeling. De in de winkel verkochte (gebruikte) goederen worden (standaard) geacht te zijn verkocht met een winstopslag van 100%. Er is geen koppeling mogelijk met de inkoop van de individuele goederen.

Met betrekking tot de marge- c.q. globalisatieregeling voldoet belastingplichtige niet aan de administratieve verplichtingen.

De margeregeling kan niet worden toegepast ten aanzien van de verkopen. De ontvangsten zijn volgens de normale regels geheel belast voor de omzetbelasting.

2010

(…)

Omzetbelasting (…) € 7.763,66

2011

(…)

Omzetbelasting (…) € 17.580,56

(…)

6.2.2

Vrijgestelde prestaties

Een gedeelte van de omzet is vrijgesteld van de omzetbelasting. Het betreft de verkoop van goud.

(…)

De fysiek opgehaalde baren goud die niet in de voorraad zijn aangetroffen zijn verkocht of hebben anderszins het bedrijfsvermogen verlaten. Deze vervreemding betreft een voor de omzetbelasting vrijgestelde prestatie.

(…)

De vrijgestelde omzet inzake het beleggingsgoud bedraagt:

2010

(…) 132.139 (…)

2011

(…) 237.922

6.2.3

Verleggingsregeling bij levering van goud

De verschuldigde omzetbelasting ter zake van de levering van goud aan [A B.V.] is verlegd naar de afnemer. Het betreft hier geen beleggingsgoud. De omzetbelasting is verlegd op grond van artikel 12 lid 5 Wet OB en artikel 24ba lid 1 letter b van het uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968.

Uit de facturen van [A B.V.] blijkt dat [X] in 2010 en 2011 het volgende heeft geleverd:

2010 (…) 1.077.141

2011 (…) 1.143.095

6.3

Berekening verschuldigde omzetbelasting

(…)

6.3.1

Belaste omzet

Jaar

2010

2010

Theoretische omzet hoofdstuk 5.6

2.271.732

2.873.422

Vrijgestelde omzet hoofdstuk 6.2.2

132.139

237.922

Verlegde omzet hoofdstuk 6.2.3

1.077.141

1.143.095

Belaste omzet

1.062.452

1.492.405

(…)

6.3.2

Verschuldigde omzetbelasting

2010

2011

Belaste omzet

1.062.452

1.492.405

Omzetbelasting ( x 19/119 )

169.635

238.283

Reeds aangegeven omzetbelasting

8.409

8.027

Correctie 6.2.1

7.763

17.580

Na te heffen

153.463

212.676

(…)

8 Overzicht correcties

Omzetbelasting

2010

2011

Correctie 6.2.1

€ 7.763

€ 17.580

Correctie 6.3.2

- 153.463

- 212.676

totaal

161.226

230.256

9 Vereiste aangifte niet gedaan

De fysieke administratie over 2006 tot en met 2011 is bekeken en beoordeeld en ik stel vast dat de administratie zeer ernstige gebreken vertoont (…).

De geconstateerde gebreken in de administratie zijn van dien aard dat de administratie geen betrouwbare grondslag vormt voor de omzetverantwoording. De administratie vertoont substantiële gebreken en is verregaand ondeugdelijk. Gelet hierop kan de administratie van 2006 tot en met 2011 niet als een betrouwbare grondslag dienen voor het vaststellen van de verschuldigde belastingen over 2006 tot en met 2011.

Dit geldt voor de inkomsten- en omzetbelasting. Met betrekking tot de inkomstenbelasting zijn er inkomstenbestanddelen niet opgenomen in de aangifte en deze niet aangegeven inkomsten zijn zowel in relatieve als in absolute zin aanzienlijk. Deze inkomsten zijn ook niet als omzet verantwoord voor de omzetbelasting, waardoor de per saldo verschuldigde omzetbelastingbelasting aanzienlijk te laag is aangegeven.

De vereiste aangiften zijn niet gedaan.

10 Naheffingsaanslag omzetbelasting

Over de jaren 2010 en 2011 zal ik een naheffingsaanslag omzetbelasting opleggen. Deze is gebaseerd op artikel 20, lid 1 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen.

10.1

Vergrijpboete omzetbelasting

Over de correcties genoemd onder volgende punten ben ik voornemens naast de naheffingsaanslag een vergrijpboete ingevolge artikel 67f Algemene wet inzake rijksbelastingen en paragraaf 25 en 28 Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst 1998 op te leggen:

2010

2011

(…)

Totaal

€ 161.226

€ 230.256

De boete bedraagt 50%.

Met betrekking tot de correctie 6.3.2 zal de boete gematigd worden, omdat de omzetcorrectie ook in de inkomstenbelasting met 50% beboet wordt. De vergrijpboete omzetbelasting matig ik daarom wegens samenloop met 10% en wegens de schatting van de correctie met 10%, naar 30%.

De grondslag van de boete is het bedrag van de belasting dat niet of niet tijdig is betaald voor zover dat bedrag als gevolg van de opzet of de grove schuld van de belastingplichtige of de inhoudingsplichtige niet of niet tijdig is betaald.”

2.20.2.

In het controlerapport van 30 oktober 2014 betreffende [X3] staat voor zover hier van belang:

“Ten aanzien van [X V.O.F.] is een boekenonderzoek uitgevoerd. (…)

Het boekenonderzoek geeft aanleiding tot een correctie van de omzet.

4 Inkomstenbelasting

4.1.

Inkomen uit werk en woning (…)

De omzetcorrectie heeft gevolgen voor de hoogte van de belastbare winst.

4.1.1.

Belastbare winst 2010 en 2011

De omzetcorrectie heeft gevolgen voor de winstberekening over de jaren 201 O en 2011. Voor de berekening van de winstcorrectie verwijs ik naar hoofdstuk 7.1 van het rapport van [X V.O.F.] .

2010

2011

Aangegeven winst

€ 35.933

€ 100.724

Winstcorrectie
(Hof: zie hiervoor onder 2.20.1 bij punt 7.1)

- 229.783

- 295.315

€ 265.716

€ 396.039

Investeringsvrijstelling

- 0

- 1.290

€ 265.716

€ 394.749

Toevoeging FOR (maximum)

- 11.811

- 11.882

€ 253.905

€ 382.867

Zelfstandigenaftrek

- 4.574

- 4.602

Startersaftrek

- 2.110

- 2.123

€ 247.221

€ 376.142

MKB-vrijstelllng

- 29.667

- 45.137

Belastbare winst

€ 217.554

€ 331.005

4.1.2

Correctie van de aangegeven belastbare winst

De correctie van de belastbare winst bereken ik als volgt:

2010

2011

Vastgestelde belastbare winst

€ 217.554

€ 331.005

Aangegeven belastbare winst

- 19.614

- 71.127

Correctie

€ 197.940

€ 259.878

(…)

6 Vereiste aangiften niet gedaan

De fysieke administratie over 2010 en 2011 is bekeken en beoordeeld en ik stel vast dat de administratie zeer ernstige gebreken vertoont (…). De geconstateerde gebreken in de administratie zijn van dien aard dat de administratie geen betrouwbare grondslag vormt voor de omzetverantwoording. De administratie vertoont substantiële gebreken en is verregaand ondeugdelijk. Gelet hierop kan de administratie van 2010 en 2011 niet als een betrouwbare grondslag dienen voor het vaststellen van de verschuldigde belastingen over 2010 en 2011.

Dit geldt voor de inkomsten- en omzetbelasting. Met betrekking tot de inkomstenbelasting zijn er inkomstenbestanddelen niet opgenomen in de aangifte en deze niet aangegeven inkomsten zijn zowel in relatieve als in absolute zin aanzienlijk. Deze inkomsten zijn ook niet als omzet verantwoord voor de omzetbelasting, waardoor de per saldo verschuldigde omzetbelastingbelasting aanzienlijk te laag is aangegeven.

De vereiste aangiften zijn niet gedaan. (…)

7 Afwijken van aangifte inkomstenbelasting (…)

Met betrekking tot het jaar 2011 zal ik afwijken van het aangegeven belastbaar inkomen.

8 Navorderingsaanslag inkomstenbelasting (…)

Over het jaar 2010 zal ik een navorderingsaanslag Inkomstenbelasting/premies volksverzekeringen opleggen. Deze is gebaseerd op artikel 16 van de Algemene wet Inzake rijksbelastingen.

9 Vergrijpboete inkomstenbelasting (…)

Over de correcties genoemd onder de volgende punten ben ik voornemens naast de navorderingsaanslag en afwijking van het aangegeven belastbaar Inkomen een vergrijpboete ingevolge artikel 67e Algemene wet lke rijksbelastingen en paragraaf 25 en 27 Besluit Bestuurlijke Boeten Belastingdienst 1998 op te leggen (…)

De voorgenomen vergrijpboete bedraagt 50%.

De grondslag van de boete is het bedrag van de( navorderlngs)aanslag (…)

De feiten en omstandigheden op grond waarvan ik voornemens ben deze vergrijpboete op te leggen betreffen:

Belastingplichtige is vennoot in de vof en betrokken bij de bedrijfsvoering. Door niet alle verkopen c.q. privé onttrekkingen in zijn administratie te verantwoorden heeft belastingplichtige het risico aanvaard dat een onjuiste aangifte zou worden ingediend met als gevolg dat een te lage aanslag zou worden vastgesteld.

Er is sprake van (voorwaardelijke) opzet.

Aangezien de grondslag van de boete is vastgesteld aan de hand van een redelijke schatting bevat deze een zekere ruwheid. Op grond hiervan zal ik de boete matigen met 10%.”

2.21.

De inspecteur legt conform het onder 2.20.2 vermelde boekenonderzoek - zonder een informatiebeschikking te nemen - de onder 1.1 genoemde (navorderings)aanslagen IB en Zvw - op.

2.22.

Over het niet nemen van een informatiebeschikking schrijft de inspecteur in zijn verweerschrift:

“7.3.3. In casu is er niet voor gekozen om de informatiebeschikking af te geven. Dit houdt verband met het beslag dat de Ontvanger had gelegd op het vermogen van belanghebbende. In geval van beslaglegging dient er binnen 3 maanden aanslagen te zijn opgelegd ter onderbouwing van het beslag. Afgifte van een informatiebeschikking verhindert juist het opleggen van aanslagen, op straffe van het vervallen van de informatiebeschikking. Daarnaast kan een gebrekkige administratie niet worden hersteld en werkt afgifte van een informatiebeschikking met het daaraan verbonden bezwaar- en beroepstraject vertragend. Zeker in procedures zoals onderhavige waar via de route van het ontbreken van de vereiste aangifte een andere bewijslastverdeling kan worden verkregen. Bovendien blijft de bewijslast voor het gedeelte van de boete op de inspecteur rusten.”

2.23.

Bij uitspraken op bezwaar handhaaft de inspecteur op 12 oktober 2015 de onder 1.1 vermelde (navorderings)aanslagen.

2.24.

Op 11 augustus 2017 wijst de meervoudige strafkamer van dit hof in de [D] zaak drie arresten, welke gewezen zijn op de hoger beroepen van [X1] , [X3] en de VOF, ingesteld tegen de vonnissen van de rechtbank Amsterdam van 15 januari 2015.

[X3] en de VOF worden in deze arresten - uitsluitend - veroordeeld voor - samengevat - valsheid in geschrifte. [X3] wordt veroordeeld tot een voorwaardelijke taakstraf van 60 uren en de VOF tot een voorwaardelijke geldboete van € 10.000.

[X1] wordt van alle beschuldigingen vrijgesproken.

2.25.1.

In het arrest (ECLI:NL:GHAMS:2017:3873) betreffende [X3] staat voor zover relevant het volgende (Romeinse nummering en cursivering na (I.), (II.) en (III.) in de arresten door Hof aangebracht):

“Bespreking van de gevoerde verweren ten aanzien van het onder 1 en 2 ten laste gelegde

Het onder 1 ten laste gelegde feit houdt – kort samengevat – in dat de verdachte al dan niet tezamen met anderen de bedrijfsadministratie van eenmanszaak [Y] valselijk heeft opgemaakt door opname daarin van:

A) valse/vervalste inkoopbonnen;

B) kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’.

Het onder 2 ten laste gelegde feit houdt – kort samengevat – in dat [X V.O.F.] de bedrijfsadministratie valselijk heeft opgemaakt door opname daarin van:

A) valse/vervalste inkoopbonnen;

B) kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’;

C) registerboek 2011:

 met daarin opgenomen valse inkoopbonnen;

 zonder vermelding van bepaalde inkopen,

en dat de verdachte daaraan feitelijk leiding zou hebben gegeven.

1A) en 2A) Valse/vervalste inkoopbonnen

(I.) Door de onderneming [Y] (…) worden edelmetalen, munten en (gebruikte) sierraden ingekocht van particulieren. (…) Ter zake van deze inkopen van particulieren maakt [Y] , later [X V.O.F.] , een inkoopbon op (waarvan aan de klant een kopie wordt uitgereikt) die de basis vormt van de inkoopadministratie van beide ondernemingen. Op de bon wordt onder andere de naam van de verkoper vermeld, het nummer van zijn identiteitsbewijs, een korte omschrijving van de inkoop en het betaalde bedrag, waarna de verkoper de bon voorziet van zijn handtekening.

Aan [X3] wordt ten laste gelegd (onder feit 1, letter A) het vervalsen van 22 inkoopbonnen zoals opgemaakt door [Y] gedurende de periode 1 april 2004 tot en met 28 december 2009, en (onder feit 2, letter A) het vervalsen van 18 inkoopbonnen zoals opgemaakt door [X V.O.F.] gedurende de periode 29 december 2009 tot en met 20 september 2011. (…)

(II.) [X3] wordt verweten dat hij in een aantal gevallen, na afronding van de inkoop en het vertrek van de klant, het bedrag op de inkoopbon heeft verhoogd. Het betreft dan steeds (bij de tenlastegelegde bonnen) een inkoop bij een bonafide klant (die niet bij justitie bekend is, geen antecedenten heeft). Deze inkoop wordt (cijfermatig) verhoogd met het bedrag van een andere inkoop van een niet-bonafide klant.

(III.) Uitgaande van deze hypothese van verbalisant [F] (…) wordt uiteindelijk niet het inkoopbedrag van de niet-bonafide klant buiten de administratie gehouden, maar (alleen) zijn persoonsgegevens. Het bedrag van deze inkoop staat niet op enige bon (omdat die niet is opgemaakt) maar is cijfermatig verwerkt in de wel opgemaakte bon van een bonafide klant. Aldus blijft de niet-bonafide klant buiten beeld, maar wordt het aan hem betaalde bedrag wel (cijfermatig) in de financiële administratie verwerkt. Door het verhogen van het inkoopbedrag van de bonafide inkoop met het bedrag van de te maskeren inkoop (die voor het overige dus niet is vastgelegd) wordt op jaarbasis het bedrag van de inkopen (en de inkoopwaarde omzet, en daarmee de winst) correct vastgelegd. Het doel daarvan is, dat daarmee de (omvang van de) leveringen aan [A B.V.] kunnen worden verklaard en onderbouwd (Relaas financieel onderzoek valsheid in geschrifte en witwassen in de bedrijfsvoering [X V.O.F.] , (…)).

Als voorbeeld van deze handelwijze kan dienen, de inkoop van [Klant 1] die op 17 september 2011 ‘sloopgoud’ verkoopt voor een bedrag van € 1.502,-. Een kopie van de door [Klant 1] ontvangen en door hem bewaarde bon bevindt zich in het dossier (…).

In het dossier bevindt zich een kopie van de in de administratie van de vof opgenomen bon (…) die identiek is aan eerstgenoemde bon met uitzondering van het inkoopbedrag dat tot € 4.502,- is opgehoogd. [Klant 1] bevestigt het lagere bedrag in zijn verklaring (zakelijk weergegeven):

“Ik dacht € 1.508,- te hebben ontvangen. Ik heb het bonnetje thuis liggen, dat bonnetje kunt u van mij krijgen”. [X3] erkent ook dat hij het bedrag heeft opgehoogd, en heeft dienaangaande verklaard dat ( IV. ) het een automatische verschrijving was die hij achteraf niet meer goed kan verklaren.

Het hof is van oordeel dat [X3] de (in de administratie opgenomen) inkoopbon bewust heeft vervalst. Zijn (ter zitting herhaalde) verklaring dat hij nadat hij op de bon de datum (terecht) heeft gecorrigeerd, hij ‘automatisch’ ook het inkoopbedrag naar boven heeft aangepast, zonder daar bij na te denken, acht het hof ongeloofwaardig. Daarvoor is het aanpassen, zijnde het handmatig wijzigen van een ‘1’ in een ‘4’ op de bon een te doelbewuste handeling die moeilijk als een ‘automatische verschrijving’ kan worden uitgevoerd/aangemerkt.

Van [Klant 1] is overigens de enige klant, door de politie gehoord, die zijn bon heeft bewaard en overgelegd. Desondanks acht het hof, mede gelet op de verklaring van [Klant 1] en de door hem overgelegde bon, aannemelijk dat [X3] de bonnen terzake van de navolgende inkopen op overeenkomstige wijze heeft vervalst door achteraf de inkoopbedragen te verhogen.

Het hof acht daarbij van belang dat de desbetreffende klanten stellig hebben verklaard dat zij een substantieel lager bedrag hebben ontvangen dan op de bon vermeld. Zo verklaart [Klant 2] dat hij een gouden armband heeft verkocht voor € 714 terwijl op de inkoopbon een bedrag van € 2.714 staat en de getuige verklaart (als hij voornoemd bedrag verneemt van de verbalisant) dat dit absoluut onjuist is.

Het betreft de volgende bonnen, met de datum van de inkoop, de naam van de klant en het op de factuur vermelde (opgehoogde) bedrag:

Feit 1: [Y] , 12 bonnen

(Hof: er volgt een opsomming van 12 bonnen uit de periode 24 mei 2004 tot en met 22 september 2009)

Feit 2: [X V.O.F.] , 13 bonnen

(Hof: er volgt een opsomming van 13 bonnen in de periode 18 januari 2010 tot en met 16 september 2011)

In de tenlastelegging worden 22 (feit 1) en 18 (feit 2) bonnen genoemd (….). In hoger beroep komen de klanten [Klant 3] , [Klant 4] , [Klant 5] en [Klant 6] te vervallen (…). Het hof heeft vervolgens nog de bonnen ter zake van de aankopen van [Klant 7] , [Klant 8] , [Klant 9] , [Klant 10] , [Klant 11] , [Klant 12] en [Klant 13] buiten beschouwing gelaten, aangezien deze klanten niet zelfstandig een bedrag (om en nabij) hebben genoemd, niet of onvoldoende stellig hebben verklaard over de ontvangen prijs of dat deze prijs onvoldoende afweek van de gefactureerde bedrag. Het hof heeft voorts, naar aanleiding van de opmerkingen van [X3] zoals opgenomen in de bijlage bij de pleitnota, buiten beschouwing gelaten de bonnen die zijn uitgeschreven aan [Klant 14] , [Klant 15] en [Klant 16] .

(V.) Op grond van het voorgaande komt het hof tot de conclusie dat [X3] in de onderhavige periode, zijnde bijna acht jaren, in totaal 12 (feit 1) en 13 (feit 2) bonnen heeft vervalst. Met het vervalsen van de bonnen en het in de administratie (doen) opnemen van deze valse bonnen heeft [X3] de bedrijfsadministratie, althans de financiële administratie van de onderneming [Y] (feit 1) dan wel de vof (feit 2) valselijk opgemaakt.

1B) Kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’

In de ten laste gelegde periode van 1 april 2004 tot en met 28 december 2009 zijn geen kasjournalen aangetroffen. Ook anderszins is geen bewijs aangetroffen dat tot een bewezenverklaring voor deze periode kan leiden. [X3] zal dan ook worden vrijgesproken van dit onderdeel van de tenlastelegging.

2B) Kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’

Nog daargelaten dat [X1] bij gelijktijdig uitgesproken arrest is vrijgesproken voor dit onderdeel, is niet gebleken dat [X3] op enige wijze betrokken was bij de boekhouding of het bijhouden van de administratie van de eenmanszaak en de vennootschap, anders dan het inschrijven van de inkoopbonnen in het register. [X3] moet dan ook worden vrijgesproken van dit onderdeel van de tenlastelegging. (…)

2C) Registerboek 2011

[X3] is binnen de onderneming verantwoordelijk voor het bijhouden van het inkoopregister, door het inschrijven van de transacties zoals al eerder vastgelegd op de inkoopbonnen. [X3] wordt verweten dat hij in de periode 1 januari 2011 tot en met 20 september 2011 de bedrijfsadministratie van [X V.O.F.] valselijk heeft opgemaakt door het daartoe behorende register valselijk op te maken door er (het hof begrijpt: de gegevens zoals vermeld op) valse inkoopbonnen in op te nemen en/of bepaalde inkopen er in het geheel niet in op te nemen.

Op grond van artikel 437 Sr is de vof verplicht tot het bijhouden van een register waarin alle inkopen worden vastgelegd. Naar het oordeel van het hof maakt het register deel uit van de bedrijfsadministratie als bedoeld in de tenlastelegging, nu er aantekening in wordt gemaakt van activiteiten die het bedrijf betreffen en die het bedrijf gehouden is vast te leggen.

In dit register dient te worden opgenomen (onder meer) de naam van de verkoper, de omschrijving van de ingekochte goederen en de betaalde prijs (Besluit van 6 januari 1992, ter uitvoering van artikel 437, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht). Met het verplicht stellen van deze registratie wordt beoogd heling tegen te gaan, omdat het daarmee voor dieven moeilijker wordt gestolen goederen te verkopen. Bij verkoop aan ondernemers als [X V.O.F.] wordt immers de verkoop vastgelegd in het register, samen met de identiteit van de verkoper, zodat in voorkomende gevallen (als wordt vastgesteld dat het de verkoop van een gestolen goed betreft) deze verkoper getraceerd kan worden hetgeen dit verkoopkanaal voor een dief (veel) minder aantrekkelijk maakt.

Zoals hiervóór reeds vastgesteld heeft [X3] in de onderhavige periode valse bonnen opgemaakt (in de zin, dat de betaalde en op de bon vermelde prijs achteraf is opgehoogd). Deze onjuiste (opgehoogde) inkoopbedragen zijn door [X3] vastgelegd in het register. (VI.) Het hof is dan ook van oordeel dat [X3] ten aanzien van het opnemen van (gegevens zoals vermeld op) deze vervalste bonnen het register (in zoverre) valselijk heeft opgemaakt. (…)

Vrijspraak van het onder 3 en 4 ten laste gelegde

Reikwijdte tenlastelegging

De onder 3 en 4 tenlastegelegde feiten houden - naar de kern genomen in - dat [X3] al dan niet tezamen met anderen diverse nader omschreven voorwerpen heeft witgewassen (feit 3) en (feit 4) dat hij feitelijk leiding heeft gegeven aan het witwassen van diverse voorwerpen door [X V.O.F.] . (…)

Feit 3

Met de rechtbank is het hof is van oordeel (…) dat op grond van het dossier en het verhandelde ter terechtzitting niet wettig en overtuigend kan worden bewezen hetgeen de verdachte onder 3 is ten laste gelegd, zodat de verdachte hiervan moet worden vrijgesproken

Feit 4 (…)

Het hof acht niet bewezen dat de verdachten (voorwaardelijk) opzet hebben gehad op het verwerven van voorwerpen van criminele herkomst.

Bewezenverklaring

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 1 en 2 ten laste gelegde heeft begaan, met dien verstande dat:

1:
hij in de periode van 1 april 2004 tot en met 28 december 2009, in de gemeente [Z] , een deel van de bedrijfsadministratie ten name van eenmanszaak [Y] - zijnde dat deel van die bedrijfsadministratie een samenstel van geschriften dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen - valselijk heeft opgemaakt, immers heeft hij, verdachte, opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid -zakelijk weergegeven- in dat deel van die bedrijfsadministratie opgenomen:

A: in de periode van 1 april 2004 tot en met 28 december 2009 een aantal vervalste inkoopbonnen, waarop telkens in strijd met de waarheid een hoger bedrag is vermeld dan daadwerkelijk aan de klant is uitbetaald;

zulks telkens met het oogmerk om dat samenstel van geschriften als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken;

2:
[X V.O.F.] in de periode van 29 december 2009 tot en met 20 september 2011 in de gemeente [Z] , een deel van de bedrijfsadministratie ten name van [X V.O.F.] - zijnde dat deel van die bedrijfsadministratie een samenstel van geschriften dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen - valselijk heeft opgemaakt, immers heeft zij, [X V.O.F.] toen daar telkens opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid -zakelijk weergegeven- in dat deel van die bedrijfsadministratie opgenomen en verwerkt:

A: in de periode van 29 december 2009 tot en met 20 september 2011 een aantal vervalste inkoopbonnen, waarop telkens in strijd met de waarheid een hoger bedrag is vermeld dan daadwerkelijk aan de klant is uitbetaald;

C: in de periode van 1 januari 2011 tot en met 20 september 2011 het registerboek 2011, zoals bedoeld in artikel 437 van het Wetboek van Strafrecht, waarin onder meer telkens in strijd met de waarheid is opgenomen vervalste inkoopbonnen als bedoeld onder A, zulks telkens met het oogmerk om dat samenstel van geschriften als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken, zulks terwijl hij, verdachte, feitelijke leiding heeft gegeven aan die gedragingen.

Hetgeen onder 1 en 2 meer of anders is ten laste gelegd, is niet bewezen. De verdachte moet hiervan worden vrijgesproken. (…)

Strafbaarheid van het bewezen verklaarde

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het onder 1 en 2 bewezen verklaarde uitsluit, zodat dit strafbaar is.

Het onder 1 bewezen verklaarde levert op:

valsheid in geschrift, meermalen gepleegd.

Het onder 2 bewezen verklaarde levert op:

valsheid in geschrift, gepleegd door een rechtspersoon, terwijl hij feitelijk leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd.

2.25.2.

In het arrest (ECLI:NL:GHAMS:2017:3871) betreffende [X1] staat voor zover relevant het volgende:

“Vrijspraak van het onder 1 ten laste gelegde

Het onder 1 ten laste gelegde feit houdt – kort samengevat – in dat de verdachte al dan niet tezamen met anderen de bedrijfsadministratie van eenmanszaak [Y] valselijk heeft opgemaakt door opname daarin van:

A) valse/vervalste inkoopbonnen;

B) kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’.

Het hof is van oordeel (…) dat op grond van het dossier en het verhandelde ter terechtzitting niet wettig en overtuigend kan worden bewezen hetgeen de verdachte onder 1 A en B is ten laste gelegd, zodat de verdachte hiervan moet worden vrijgesproken. Het hof overweegt hiertoe als volgt.

1A) Valse/vervalste inkoopbonnen

Uit het dossier en de door [X1] en [X3] afgelegde verklaringen bij de politie en ter terechtzitting in eerste aanleg en in hoger beroep volgt dat [X3] , ook al in de periode toen hij nog geen vennoot was van de vof maar nog werkzaam bij de eenmanszaak [Y] van [X1] , het filiaal aan [Straat 2] heeft gerund en dat zijn werkzaamheden in de loop der jaren dezelfde zijn gebleven. Het leeuwendeel van de inkopen vond aan [Straat 2] plaats en de bonnen zijn vrijwel allemaal uitgeschreven door [X3] , die ook zelfstandig het register van de inkopen bijhield. Ten aanzien van [X1] blijkt niet van gedragingen die hem tot medepleger van het valselijk opmaken van inkoopbonnen maken.

1B) Kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’

In de ten laste gelegde periode van 1 april 2004 tot en met 28 december 2009 zijn geen kasjournalen aangetroffen. Ook anderszins is geen bewijs aangetroffen dat tot een bewezenverklaring voor deze periode kan leiden.

Vrijspraak van het onder 2 ten laste gelegde

Het onder 2 ten laste gelegde feit houdt – kort samengevat – in dat [X V.O.F.] de bedrijfsadministratie valselijk heeft opgemaakt door opname daarin van:

A) valse/vervalste inkoopbonnen;

B) kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’;

C) registerboek 2011:

  • -

    met daarin opgenomen valse inkoopbonnen;

  • -

    zonder vermelding van inkopen,

en dat de verdachte daaraan feitelijk leiding zou hebben gegeven.

2A) Valse/vervalste inkoopbonnen

De advocaat-generaal heeft geconcludeerd dat bewezen kan worden verklaard dat [X3] inkoopbonnen vervalste en dat uit de inkoopbon van het Louis Vuitton horloge, die is opgemaakt door [X1] en waarop een veel te hoog bedrag wordt vermeld, kan worden afgeleid dat [X1] niet onbekend was met het opmaken van valse inkoopbonnen door [X3] . Volgens de advocaat-generaal was het binnen het bedrijf kennelijk gewoon op inkoopbonnen een onjuiste inkoopprijs te vermelden. De advocaat-generaal vordert op basis daarvan en op basis van de positie die [X1] in het bedrijf in nam tot het veroordelen van [X1] voor het feitelijk leidinggeven aan het valselijk opmaken van inkoopbonnen.

Het hof overweegt dienaangaande als volgt.

Ten aanzien van de inkoopbonnen is hiervoor reeds overwogen dat [X3] het filiaal aan [Straat 2] runde, waar het leeuwendeel van de inkopen plaatsvond. De inkoopbonnen zijn vrijwel allemaal uitgeschreven door [X3] en hij hield het register van de inkopen bij. [X3] is bij gelijktijdig uitgesproken arrest van 11 augustus 2017 van dit hof veroordeeld ter zake van – kort gezegd – het vervalsen van inkoopbonnen en het registerboek 2011 van [X V.O.F.] .

Het dossier bevat echter geen aanwijzingen - in verband met de inkoopbon van het Louis Vuitton horloge wordt verwezen naar de volgende alinea - dat [X1] zelf inkoopbonnen heeft vervalst. Het dossier bevat evenmin aanwijzingen dat [X1] wist dat [X3] inkoopbonnen vervalste en ook overigens blijkt ten aanzien van [X1] niet van gedragingen die hem tot medepleger van het valselijk opmaken van inkoopbonnen maken.

Dat geldt ook voor de aankoop van genoemd Louis Vuitton horloge. Over dit horloge heeft [X1] verklaard - naar de kern samengevat - dat hij dit horloge heeft ingekocht, maar dat hij toen hij begon te twijfelen over de echtheid ervan het verder als een privéaankoop heeft aangemerkt. De door hem opgemaakte inkoopbon is (dan ook) niet in de administratie van [X V.O.F.] opgenomen (hetgeen ook blijkt uit het ontbreken van het vinkje dat de boekhouder bij het inboeken op de bonnen zet). Het hof is verder van oordeel dat ten aanzien van voornoemde inkoopbon niet gesproken kan worden van het ophogen van het bedrag, aangezien duidelijk waarneembaar is dat er een punt staat voor de nul en er dus € 5.500.0 staat, zodat het bedrag van € 5.500,- op de inkoopbon staat.

Het hof spreekt de verdachte vrij van het onder 2A tenlastegelegde.

(…)

2C) Registerboek 2011

Het hof stelt vast dat [X3] de enige was die de inkoopbonnen van beide vestigingen in het inkoopregister als bedoeld in artikel 437 Sr inschreef. Gelet hierop en op het feit dat [X1] wordt vrijgesproken van het feitelijk leidinggeven aan het vervalsen van inkoopbonnen, kan niet worden bewezen verklaard dat [X1] feitelijk leiding heeft gegeven aan het valselijk opmaken van het registerboek 2011 en hij zal hier dan ook voor worden vrijgesproken.

Gezien het voorgaande is het hof van oordeel dat niet wettig en overtuigend bewezen kan worden hetgeen de verdachte onder 2 is ten laste gelegd, zodat [X1] hiervan moet worden vrijgesproken.

Vrijspraak van het onder 3 en 4 ten laste gelegde

Reikwijdte tenlastelegging

De onder 3 en 4 tenlastegelegde feiten houden - naar de kern genomen - in dat [X1] al dan niet tezamen met anderen diverse nader omschreven voorwerpen heeft witgewassen (feit 3) en (feit 4) dat hij feitelijk leiding heeft gegeven aan het witwassen van diverse voorwerpen door [X V.O.F.] .

(…)

BESLISSING

Het hof: (…)

Verklaart niet bewezen dat de verdachte het onder 1, 2, 3 en 4 ten laste gelegde heeft begaan en spreekt de verdachte daarvan vrij.”

2.25.3.

In het arrest (ECLI:NL:GHAMS:2017:3872) betreffende de VOF staat voor zover relevant het volgende:

“Bespreking van de gevoerde verweren ten aanzien van het onder 1 ten laste gelegde

Het onder 1 ten laste gelegde feit houdt – kort samengevat – in dat de verdachte al dan niet tezamen met anderen de bedrijfsadministratie valselijk heeft opgemaakt door opname daarin van:

A) valse/vervalste inkoopbonnen;

B) kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’;

C) registerboek 2011:

met daarin opgenomen valse inkoopbonnen;

zonder vermelding van inkopen.

1A) Valse/vervalste inkoopbonnen

[Hof: hierna volgt in origineel dezelfde tekst als cursief na (I.) is weergeven in het arrest betreffende [X3] (zie 2.25.1)]

Aan de vof wordt ten laste gelegd (onder feit 1, letter A) het vervalsen van 18 inkoopbonnen gedurende de periode 29 december 2009 tot en met 20 september 2011.

[Hof: hierna volgt in origineel nagenoeg dezelfde tekst als cursief is weergeven in het arrest betreffende [X3] (zie 2.25.1) na (II.) en (III.)]

Op grond van het voorgaande komt het hof tot de conclusie dat de vof in de onderhavige periode, in totaal 13 bonnen heeft vervalst (Hof: zijnde de onder ‘Feit 2’ in het strafvonnis betreffende [X3] vermelde bonnen). Met het vervalsen van de bonnen en het in de administratie (doen) opnemen van deze valse bonnen heeft de vof de bedrijfsadministratie, althans de financiële administratie valselijk opgemaakt.

1B) Kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’

Volgens de advocaat-generaal berusten de in de kasjournalen opgenomen posten ‘leningen’ en ‘familie’ niet op daadwerkelijke contante kasstortingen, maar dienen zij slechts om de kasjournalen administratief sluitend te maken en om daarmee zogenoemde negatieve kassen te verhullen. (…)

Aansluiting administratieve en fysieke kas

Het hof is van oordeel dat uit het dossier niet blijkt dat de fysieke (zakelijke) kas niet aansluit bij het administratieve (zakelijke) kassaldo.

Erfenis

(…) Op grond van de verklaringen van de verdachten (vanaf het eerste begin) en de gegevens van de Belastingdienst is het hof van oordeel dat het aannemelijk is dat de verdachten over voldoende vermogen, voortgekomen uit een erfenis, nog afgezien van eventuele gelden uit een project in Bulgarije, hebben kunnen beschikken om bedoelde leningen aan de vof ter beschikking hebben kunnen stellen.

Het hof acht op grond van bovenstaande niet wettig en overtuigend bewezen dat de vof de kasjournalen valselijk heeft opgemaakt door daarin fictieve posten ‘leningen’ en ‘familie’ op te nemen.

1C) Registerboek 2011

De vof wordt verweten dat hij in de periode 1 januari 2011 tot en met 20 september 2011 de bedrijfsadministratie valselijk heeft opgemaakt door het daartoe behorende register valselijk op te maken door er (het hof begrijpt: de gegevens zoals vermeld op) valse inkoopbonnen in op te nemen en/of bepaalde inkopen er in het geheel niet in op te nemen. (…)

Zoals hiervóór reeds vastgesteld heeft de vof in de onderhavige periode valse bonnen opgemaakt (in de zin, dat de betaalde en op de bon vermelde prijs achteraf is opgehoogd). Deze onjuiste (opgehoogde) inkoopbedragen zijn door de vof vastgelegd in het register. Het hof is dan ook van oordeel dat de vof ten aanzien van het opnemen van (gegevens zoals vermeld op) deze vervalste bonnen het register (in zoverre) valselijk heeft opgemaakt.

De vof wordt tevens verweten (het tweede gedeelte van letter C) dat hij het register onvolledig heeft bijgehouden omdat hij (in strijd met de waarheid) inkopen niet heeft vermeld. Het hof acht dat onderdeel niet bewezen, en overweegt daartoe als volgt (…).

Vrijspraak van het onder 2 ten laste gelegde

Reikwijdte tenlastelegging

Het onder 2 tenlastegelegde feit houdt - naar de kern genomen - in dat de vof al dan niet tezamen met anderen diverse nader omschreven voorwerpen heeft witgewassen. (…)

Het hof acht niet bewezen dat de verdachten (voorwaardelijk) opzet hebben gehad op het verwerven van voorwerpen van criminele herkomst. Ten overvloede merkt het hof op dat bij die stand van zaken ook heling niet het grondmisdrijf voor een veroordeling voor witwassen (als een ‘eigen misdrijf’) kan vormen.

Het vorenstaande brengt mee dat naar het oordeel van het hof bij gebreke van voldoende wettig bewijs niet tot een veroordeling kan worden gekomen ter zake van hetgeen onder feit 2 is tenlastegelegd.

Bewezenverklaring

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het onder 1 ten laste gelegde heeft begaan, met dien verstande dat:

1:
[verdachte] in de periode van 29 december 2009 tot en met 20 september 2011 in de gemeente [Z] , een deel van de bedrijfsadministratie, ten name van [verdachte] - zijnde dat deel van die bedrijfsadministratie een samenstel van geschriften dat bestemd was om tot bewijs van enig feit te dienen - valselijk heeft opgemaakt, immers heeft zij, [verdachte] toen daar telkens opzettelijk valselijk en in strijd met de waarheid - zakelijk weergegeven - in dat deel van die bedrijfsadministratie opgenomen en verwerkt:

A: in de periode van 29 december 2009 tot en met 20 september 2011 een aantal, vervalste inkoopbonnen, waarop telkens in strijd met de waarheid een hoger bedrag is vermeld dan daadwerkelijk aan de klant is uitbetaald;

C: in de periode van 1 januari 2011 tot en met 20 september 2011 het registerboek 2011, zoals bedoeld in artikel 437 van het Wetboek van Strafrecht, waarin onder meer telkens in strijd met de waarheid is opgenomen vervalste inkoopbonnen als bedoeld onder A, zulks telkens met het oogmerk om dat samenstel van geschriften als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken.

Hetgeen onder 1 meer of anders is ten laste gelegd, is niet bewezen. De verdachte moet hiervan worden vrijgesproken.

Het hof grondt zijn overtuiging dat de verdachte het bewezen verklaarde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die in de bewijsmiddelen zijn vervat, zoals deze na het eventueel instellen van beroep in cassatie zullen worden opgenomen in de op te maken aanvulling op dit arrest.

Strafbaarheid van het bewezen verklaarde

Er is geen omstandigheid aannemelijk geworden die de strafbaarheid van het onder 1 bewezen verklaarde uitsluit, zodat dit strafbaar is.

Het onder 1 bewezen verklaarde levert op:

valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd.”

3 Geschil in hoger beroep en incidenteel hoger beroep

3.1.

Met betrekking tot het principale hoger beroep is in geschil of de (navorderings)aanslagen IB en Zvw en de Boeten terecht, en zo ja, tot de juiste bedragen zijn vastgesteld. Meer specifiek is in geschil:

  1. Kan de boekhouding als grondslag voor de winstberekening dienen?

  2. Is sprake van een ‘gemotiveerde schatting’ van de winsten als bedoeld in het arrest van de Hoge Raad 10 augustus 2001, nr. 35390, ECLI:NL:HR:2001:AB3112?

  3. Heeft belanghebbende de vereiste aangiften IB gedaan?

  4. Berusten de (navorderings)aanslagen inkomstenbelasting op een ‘redelijke schatting’?

  5. Heeft belanghebbende overtuigend aangetoond dat de (navorderings)aanslagen inkomstenbelasting voor te hoge bedragen zijn vastgesteld?

  6. Heeft de inspecteur met betrekking tot de Boeten bewezen dat sprake is van (voorwaardelijk) opzet? Zijn deze Boeten overigens passend en geboden? Is betreffende deze Boeten sprake van overschrijding van de redelijke termijn?

3.2.

Met betrekking tot het incidenteel hoger beroep is in geschil:

- Is sprake van een nieuw feit dan wel kwader trouw op basis waarvan kan worden nagevorderd?

3.3.

Voor de onderbouwing van de standpunten van partijen wordt verwezen naar de gedingstukken alsmede het proces-verbaal van het verhandelde ter zitting.

4 Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank heeft als volgt geoordeeld:

Nieuw feit

17.1.

Ingevolge artikel 16, eerste lid, eerste volzin, van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) geldt als hoofdregel dat indien enig feit grond oplevert voor het vermoeden dat een aanslag ten onrechte achterwege is gelaten of tot een te laag bedrag is vastgesteld, de inspecteur de te weinig geheven belasting kan navorderen. De tweede volzin van dit artikellid bevat – voor zover hier van belang – een uitzondering op die hoofdregel, inhoudende dat een feit dat de inspecteur bekend was of redelijkerwijs bekend had kunnen zijn, geen grond voor navordering kan opleveren, behoudens in de gevallen waarin de belastingplichtige ter zake van dit feit te kwader trouw is.

17.2.

De rechtbank is van oordeel dat sprake is van een nieuw feit dat navordering rechtvaardigt. De officier van justitie heeft op 15 december 2011 verweerder toestemming verleend voor het gebruik van de gegevens uit het strafrechtelijk onderzoek ten behoeve van fiscale doeleinden. Deze toestemming is verleend na de dagtekening van de aan eiser opgelegde primitieve aanslagen, waarvan de laatste is opgelegd op 2 september 2011 (de aanslag ib/pvv 2010). Naar het oordeel van de rechtbank betreft de met toestemming van de officier van justitie op 15 december 2011 vrijgegeven informatie - en de bevindingen van het naar aanleiding van deze informatie uitgevoerde boekenonderzoek - geen informatie die verweerder daarvoor ten tijde en in het kader van het opleggen van de primitieve aanslagen aan eiser bekend was of redelijkerwijs bekend had kunnen zijn.

De door de Officier vrijgegeven informatie en de bevindingen van het boekenonderzoek leveren een nieuw feit op als bedoeld in artikel 16, eerste lid, van de AWR en een grond voor navordering voor het jaar 2010.

Het beroep op het ontbreken van een nieuw feit faalt derhalve. De vraag of sprake is van kwade trouw van eiser, behoeft gelet op het voorgaande geen bespreking.

Omkering en verzwaring bewijslast

18.1.

Op grond van artikel 27e van de AWR wordt, kortgezegd, de bewijslast omgekeerd en verzwaard indien de vereiste aangifte niet is gedaan of sprake is van een onherroepelijk geworden informatiebeschikking, als bedoeld in artikel 52a, eerste lid, van de AWR. Vaststaat dat verweerder ten aanzien van eiser voor de onderhavige jaren geen informatiebeschikking heeft genomen. Dat betekent dat omkering en verzwaring van de bewijslast met toepassing van artikel 27e, eerste lid, van de AWR wegens het niet voldoen aan de administratie- en de bewaarplicht, niet aan de orde kan zijn.

18.2.

Bij inhoudelijke gebreken in een aangifte kan slechts dan worden aangenomen dat de vereiste aangifte niet is gedaan, indien aan de hand van de normale regels van stelplicht en bewijslast is vastgesteld dat sprake is van één of meer gebreken die ertoe leiden dat de volgens de aangifte verschuldigde belasting verhoudingsgewijs aanzienlijk lager is dan de werkelijk verschuldigde belasting. Tevens is vereist dat het bedrag van de belasting dat als gevolg van de gebreken in de aangifte niet zou zijn geheven, op zichzelf beschouwd aanzienlijk is. Inhoudelijke gebreken in de aangifte worden voor de toepassing van deze regels slechts in aanmerking genomen indien de belastingplichtige ten tijde van het doen van de aangifte wist of zich ervan bewust moest zijn dat daardoor een aanzienlijk bedrag aan verschuldigde belasting niet zou worden geheven. Ook dit moet worden vastgesteld aan de hand van de normale regels van stelplicht en bewijslast.

Voorts geldt dat per aangifte (voor ieder tijdvak) moet worden beoordeeld of de vereiste aangifte is gedaan.

19. De rechtbank stelt op basis van de gegevens in de controlerapporten vast dat de administratie van de onderneming meerdere formele gebreken bevat. Echter, nu omkering en verzwaring van de bewijslast op de grond dat de administratie van eiser moet worden verworpen niet aan de orde is, spelen deze gebreken geen rol bij de beantwoording van de vraag of eiser over de in geding zijnde jaren de vereiste aangiftes heeft gedaan.

Bepalend is of sprake is van materiele gebreken die leiden tot de conclusie dat in de aangiftes een bedrag aan omzet is verzwegen ten gevolge waarvan de nageheven en nagevorderde belasting absoluut en relatief gezien aanzienlijk is.

20. De rechtbank overweegt dat het betoog van verweerder is gebaseerd op een vermoeden dat omzet niet is aangegeven. Dit vermoeden berust op de in de controlerapporten geconstateerde gebreken. Dienaangaande acht de rechtbank het volgende van belang.

21. Verweerder gaat ervan uit dat de baren goud die zijn opgehaald bij [A B.V.] niet in de voorraadadministratie zijn opgenomen. Eiser heeft evenwel verklaard dat de bij [A B.V.] opgehaalde baren zuiver goud werden gebruikt voor de recycleservice en zodoende ook in de voorraadadministratie zijn opgenomen, waarbij geen onderscheid werd gemaakt tussen voorraad sloopgoud en voorraad zuiver goud. Ter zake van deze diensten werden facturen uitgereikt en de ermee gepaard gaande omzet is in de grootboekrekening verwerkt, aldus eiser. Eiser heeft deze stelling onderbouwd met facturen die zich in het dossier bevinden. Verweerder heeft deze verklaring van eiser niet dan wel onvoldoende weersproken. De rechtbank acht dit een aannemelijke verklaring op grond waarvan in elk geval niet de conclusie kan worden getrokken dat door de wijze van voorraadadministratie omzet buiten de boeken is gehouden.

22. Verweerder beroept zich op de aanwezigheid van een negatief netto privé in een aantal jaren. Nog daargelaten dat ook in de berekening van verweerder niet in alle jaren sprake is van een negatief netto privé, acht de rechtbank niet inzichtelijk geworden hoe verweerder tot deze bedragen is gekomen. In ieder geval is niet duidelijk gemaakt op welke wijze de ontvangen erfenis en de onttrekkingen in de berekening van verweerder zijn verwerkt. Van de zijde van eiser is een – niet op voorhand te verwerpen – alternatieve vermogensopstelling ingebracht. Van de kant van verweerder is hiertegen onvoldoende ingebracht. Ter zitting heeft [X1] verklaard dat de leningen vanuit privé in de grootboekrekeningen van het kasboek zijn verwerkt.

23. Ook beroept verweerder zich op het feit dat regelmatig sprake was van een negatieve kas, hetgeen verweerder baseert op een reconstructie van het kasboek. De rechtbank acht deze berekening, welke niet is overgelegd en door eiser gemotiveerd is weersproken, onvoldoende voor de conclusie dat meerdere jaren sprake is geweest van een negatieve kas. Dat de boekingen niet chronologisch zijn verwerkt, is weliswaar formeel onjuist, maar die enkele omstandigheid betekent nog niet dat niet alle omzet op enigerlei wijze is verwerkt, laat staan dat zij betekent dat zulks is gedaan met het doel omzet te verzwijgen.

24. Verweerder verwijst in zijn berekeningen bij herhaling naar een verklaring van [X1] afgelegd bij de politie, inhoudende dat op de verkopen een brutowinstpercentage van 100% werd behaald. Deze verklaring is echter door [X1] reeds in zijn verklaring bij de rechter-commissaris genuanceerd in die zin dat alleen wat betreft de winkelverkopen sprake was van een marge van 100% en dat op de overige verkopen een marge van maximaal 30% werd behaald.

25. Verweerder wijst op het verschil tussen de waarde van de voorraad in de administratie van eiser op het moment van de inbeslagname in september 2011 en de vastgestelde waardes in het rapport van [I] en de BOOM-rapportage. De rechtbank is echter van oordeel dat aan de taxatie van [I] en de BOOM-rapportage geen fiscale betekenis kan worden toegekend, aangezien eiser de voorraad waardeerde naar historische kostprijs, een wijze van voorraadwaardering die niet in strijd is met goed koopmansgebruik.

26. Verweerder wijst op observaties waaruit zou blijken dat niet altijd een inkoopbon werd uitgeschreven. De rechtbank onderschrijft het oordeel van het Gerechtshof Amsterdam in zijn uitspraak van 11 augustus 2017 dat in elk geval ten aanzien van de camerabeelden van 19 en 20 september de omissies zijn verklaard gelet op het feit dat de verwerking van de bonnen later plaatsvond, hetgeen als gevolg van de inval bij eiser niet meer mogelijk is geweest.

27. Op grond van al het vorenoverwogene is de rechtbank is van oordeel dat het vermoeden van verweerder dat omzet niet zou zijn aangegeven en dat onjuiste aangiftes zijn gedaan, door eiser is ontzenuwd. Dat betekent dat niet kan worden gezegd dat de vereiste aangiftes niet zijn gedaan. Omkering en verzwaring van de bewijslast is derhalve niet aan de orde.

28. Het voorgaande laat onverlet dat een correctie op de aangegeven inkomens in de in geding zijnde jaren, die voortvloeit uit de correctie van de herrekende winst, mogelijk is indien volgens de gewone regels van bewijslast(verdeling) verweerder aannemelijk maakt, dat de door eiser aangegeven winst in deze jaren te laag is.

29. Gelet op de door eiser aangevoerde, onvoldoende door verweerder weersproken, feiten en omstandigheden aangaande de wijze van voorraadwaardering, de recycleservice (waarmee inzicht is gegeven in de administratieve verwerking van de bij [A B.V.] opgehaalde goudstaven), de brutowinstpercentages, de kasadministratie en de camerabeelden, alsmede de door eiser overgelegde tegenberekening van de vermogensopstelling, waarbij geen sprake is van een negatief netto privé in enig jaar, is de rechtbank van oordeel dat verweerder niet is geslaagd te bewijzen dat eiser de winst in de onderhavige jaren te laag heeft aangegeven. Dit leidt de rechtbank tot de conclusie dat verweerder de voor deze jaren vastgestelde winstcorrecties, die hebben geleid tot de onderhavige belastingaanslagen niet aannemelijk heeft gemaakt. Gelet hierop is de navorderingsaanslag ib/pvv 2010 ten onrechte opgelegd en dient deze te worden vernietigd. De definitieve aanslag ib/pvv voor het jaar 2011 dient te worden verminderd ter zake van de door verweerder berekende winstcorrectie. Het belastbaar inkomen uit werk en woning dient aldus te worden vastgesteld op het aangegeven bedrag van € 60.792. Het belastbaar inkomen uit sparen en beleggen voor 2011 blijft gelijk.

30. De definitieve aanslag Zvw voor het jaar 2011 dient te worden gehandhaafd. Het beroep dienaangaande is ongegrond.

Boeten

31. Uit hetgeen hiervoor is overwogen volgt dat de winstcorrecties komen te vervallen. Daardoor ontvalt de grondslag voor de bij de diverse belastingaanslagen bij beschikking vastgestelde boeten, nu deze (uitsluitend) zijn opgelegd ter zake van deze winstcorrecties. De boetebeschikkingen moeten daarom worden vernietigd.

Immateriële schadevergoeding

32.1.

Eiser heeft de rechtbank verzocht om een schadevergoeding in verband met een overschrijding van de redelijke termijn. Bij de beoordeling van de vraag of de redelijke termijn is overschreden moet worden aangesloten bij de uitgangspunten als neergelegd in het arrest van de Hoge Raad van 22 april 2005, nr. 37984, ECLI:NL:HR:2005:AO9006. Voor een uitspraak in eerste aanleg heeft te gelden dat deze niet binnen een redelijke termijn geschiedt indien de rechtbank niet binnen twee jaar nadat die termijn is aangevangen uitspraak doet, tenzij sprake is van bijzondere omstandigheden. De termijn vangt in beginsel aan op het moment waarop verweerder het (gemotiveerde) bezwaarschrift ontvangt. Indien de redelijke termijn is overschreden dient als uitgangspunt voor de schadevergoeding een tarief te worden gehanteerd van € 500 per half jaar dat die termijn is overschreden, waarbij ter bepaling van de totale vergoeding de geconstateerde overschrijding naar boven wordt afgerond.

32.2.

Het bezwaarschrift is ingekomen bij verweerder op 2 december 2014. De uitspraak op bezwaar is gedaan op 12 oktober 2015. Het beroepschrift is ontvangen op 9 november 2015. Op 28 februari 2018 wordt uitspraak gedaan door de rechtbank.

Er is dus sprake van een overschrijding van de redelijke termijn met in totaal een jaar en drie maanden (vijftien maanden). Uitgaande van een vergoeding van € 500 per half jaar termijnoverschrijding en met afronding naar boven heeft eiser recht op een bedrag aan immateriële schadevergoeding van € 1.500 (3 maal € 500).

32.3.

Op grond van de arresten van de Hoge Raad van 22 maart 2013 (ECLI:NL:HR:2013:BX6666) en 9 augustus 2013, nr. 12/06009 (ECLI:NL:HR:2013:199) is een termijn van zes maanden voor de behandeling van een bezwaar redelijk en voor de beroepsfase een termijn van anderhalf jaar.

32.4.

De rechtbank volgt verweerder niet in zijn standpunt dat sprake is van bijzondere omstandigheden, zoals de omvang van de zaak, die een langere termijn dan twee jaar na ontvangst van het bezwaarschrift rechtvaardigen.

Van de totale overschrijding van vijftien maanden dient een periode van vijf maanden aan verweerder te worden toegerekend en een periode van tien maanden aan de Staat. Verweerder dient daarom van de schadevergoeding 5/15 deel te betalen (€ 500) en de Staat (Minister van Rechtsbescherming) 10/15 deel (€ 1.000).

Proceskosten

33. De rechtbank vindt aanleiding verweerder te veroordelen in de kosten die eiser in verband met de behandeling van de beroepen redelijkerwijs hebben moeten maken, waarbij naar het oordeel van de rechtbank sprake is van onderlinge samenhang tussen de beroepen van eiser met de beroepen van [X4] , [X1] , [X2] en van de VOF. Deze kosten zijn op de voet van het Besluit proceskosten bestuursrecht voor de door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand vastgesteld op

€ 1.503 (1 punt voor het indienen van het beroepschrift, 1 punt voor het verschijnen ter zitting met een waarde per punt van € 501 en een wegingsfactor 1, en een factor 1,5 wegens de samenhang). De rechtbank zal de proceskostenveroordeling voor deze samenhangende zaken aan de VOF en aan elk van de firmanten ieder voor een vijfde gedeelte (€ 300,60) toekennen.

34. De rechtbank zal aan eiser daarnaast een vergoeding toekennen voor de kosten van bezwaar van € 747 (1 punt voor het indienen van het bezwaarschrift, 1 punt voor de hoorzitting met een waarde per punt van € 249 en een wegingsfactor 1 wegens het gewicht van de zaken, en een factor 1,5 wegens het aantal samenhangende zaken). Voor de kosten van bezwaar is reeds een kostenvergoeding toegekend aan [X1] . De rechtbank zal deze proceskostenvergoeding voor de bezwaarfase aan eiser, de VOF en de overige twee firmanten voor ieder een vierde gedeelde (€ 186,75) toekennen.

35. De proceskostenvergoeding bedraagt gelet op het voorgaande in totaal € 487,35.”

5 Beoordeling van het geschil in hoger beroep en incidenteel hoger beroep

Het principaal hoger beroep

5.1.1.

Op goede gronden heeft de rechtbank onder 18.1 terecht geoordeeld dat nu de inspecteur ten aanzien van belanghebbende voor de onderhavige jaren geen informatiebeschikking heeft genomen, omkering en verzwaring van de bewijslast met toepassing van artikel 27e, lid 1, AWR wegens het niet voldoen aan de administratie- en de bewaarplicht, niet aan de orde kan zijn.

5.1.2.

Wil de inspecteur - zoals in casu - toch op basis van voormeld artikel de in geschil zijnde aanslagen vaststellen dan zal hij aan de hand van de normale regels van stelplicht en bewijslast aannemelijk dienen te maken dat sprake is van feiten en omstandigheden die de conclusie rechtvaardigen dat de vereiste aangiften voor de IB niet zijn gedaan.

5.1.3.

In een geval als het onderhavige - waarin belanghebbendes aangiften IB op de Administratie zijn gebaseerd - betekent dit mede dat de inspecteur aannemelijk dient te maken dat de Administratie dusdanig onbetrouwbaar is dat deze niet kan dienen als grondslag voor de jaarlijkse winst- en omzetberekening. Belanghebbende acht de inspecteur - op wie ten deze de bewijslast rust - niet geslaagd in dat bewijs.

5.1.4.

Vooraf merkt het Hof op dat al hetgeen voor de heffing van IB hierna (onder 5.2 tot en met 5.7) wordt opgemerkt mutatis mutandis voor de heffing van de Zvw geldt.

1e geschilpunt: Kan de boekhouding als grondslag voor de winstberekening dienen?

5.2.1.

De inspecteur stelt zich op het standpunt dat de Administratie vanwege de tijdens de controle en het strafrechtelijke onderzoek geconstateerde gebreken niet kan dienen als grondslag voor de winstberekening.

5.2.2.

Belanghebbende meent, onder meer door te verwijzen naar het rapport van [H B.V.] (zie 2.17), dat de Administratie aan alle te stellen eisen voldoet. In ieder geval acht hij een aantal door de inspecteur gesignaleerde tekortkomingen niet aanwezig en voor zover er gebreken zijn, leiden die niet tot een te lage winstberekening.

5.2.3.

Het Hof overweegt als volgt. Op 11 augustus 2017 heeft de meervoudige strafkamer van dit Hof (zie onder 2.25.1) belanghebbende, samengevat, onherroepelijk veroordeeld voor het vervalsen van in de Administratie van de eenmanszaak en VOF voorkomende inkoopbonnen in de onderhavige jaren. Daarmee heeft hij, aldus het arrest, de bedrijfsadministratie valselijk opgemaakt (zie 2.25.1 onder (V.) en onder de ‘Bewezenverklaring’). Tevens staat in het arrest dat belanghebbende door het opnemen van gegevens van vervalste bonnen in het inkoopregister in de periode 1 januari 2011 tot en met 20 september 2011 dit register in zoverre valselijk heeft opgemaakt (zie 2.25.1 onder (VI.) en onder de bewezenverklaring). Naar het oordeel van het Hof kan reeds op grond hiervan de conclusie worden getrokken dat de Administratie - die immers in de periode waarop de litigieuze (navorderings)aanslagen en Boeten betrekking hebben is vervalst - niet kan dienen als grondslag voor de winstberekening. (Correct opgemaakte) inkoopbonnen vormen in de Administratie immers een onderdeel dat van essentiële betekenis is om de jaarwinst vast te kunnen stellen.

5.2.4.

Belanghebbende is vrijgesproken van hetgeen is ten laste gelegd onder “1B) kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’ en 2B) kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’ ” (zie 2.25.1).

5.2.5.

Belanghebbende betoogt dat de onschuldpresumptie als bedoeld in artikel 6, lid 2, EVRM, zoals uitgelegd in het arrest van het EHRM in Melo Tadeu (arrest van 23 oktober 2014, nr. 27785/10, ECLI:CE:ECHR:2014:1023JUD002778510), inhoudt dat de belastingrechter het oordeel van de strafrechter, dat wil zeggen de onder 5.2.4 vrijspraak van belanghebbende, dient te volgen. Belanghebbende licht dit als volgt toe:

“Na een vrijspraak is het uiten van twijfels over de (on)schuld van de betrokkene uit den boze, aldus het Europese Hof. Dat geldt niet alleen in latere strafrechtelijke procedures, maar ook in bestuurlijke procedures. Het negeren van de vrijspraak door de belastingrechter kan niet omdat het onschuldbeginsel zoals opgenomen in artikel 6, lid 2, EVRM dan wordt geschonden.”

5.2.6.

Over voornoemd arrest van het EHRM en de onschuldpresumptie overwoog de Hoge Raad op 2 juni 2017 (nr. 15/05179, ECLI:NL:HR:2017:958):

“2.4.1. Uit de rechtspraak van het EHRM leidt de Hoge Raad af dat het in artikel 6, lid 2, EVRM neergelegde vermoeden van onschuld niet is beperkt tot procedures betreffende een ‘criminal charge’, maar zich kan uitstrekken tot een daarop volgende bejegening door een bestuurlijke autoriteit of gerechtelijke procedure die op zichzelf bezien niet onder de reikwijdte van artikel 6, lid 2, EVRM valt (zoals een procedure betreffende een belastingaanslag). In laatstbedoelde gevallen dient de belanghebbende te stellen en te bewijzen dat een voldoende verband (‘link’) bestaat tussen de strafrechtelijke procedure en de latere bejegening door een bestuurlijke autoriteit of de latere gerechtelijke procedure. Een dergelijk verband is bijvoorbeeld aanwezig als die latere procedure een onderzoek vereist van de uitkomst van de eerdere strafrechtelijke procedure, in het bijzonder in een geval waarin die latere procedure de rechter dwingt tot een onderzoek van een strafrechtelijk oordeel, tot een heroverweging of beoordeling van het bewijs in het strafrechtelijke dossier, tot een oordeel over de deelname van de belanghebbende aan de gebeurtenissen die hebben geleid tot de eerdere ‘criminal charge’, of tot een oordeel over de bestaande aanwijzingen van mogelijke schuld van de belanghebbende. (…)

2.4.2.

Uit de rechtspraak van het EHRM volgt tevens dat een strafrechtelijke vrijspraak niet eraan in de weg hoeft te staan dat in een latere gerechtelijke procedure de gedragingen waarvan de belanghebbende is vrijgesproken, als gevolg van minder strenge bewijsregels of op grond van aanvullend bewijs bewezen worden verklaard, mits de rechterlijke autoriteiten door hun optreden, de motivering van hun beslissing of de door hen gebruikte bewoordingen geen twijfel doen ontstaan over de juistheid van een vrijspraak van hetgeen de verdachte in de strafzaak werd verweten (vgl. HR 20 maart 2015, nr. 13/03959, ECLI:NL:HR:2015:643, BNB 2015/173, rechtsoverweging 2.6.6).”

5.2.7.

Uit de gedingstukken blijkt niet dat belanghebbende, op wiens weg dit had gelegen, voldoende feiten en omstandigheden heeft aangevoerd die de gevolgtrekking kunnen rechtvaardigen dat het - onder 5.2.3 gegeven - oordeel van het Hof dat de Administratie niet kan dienen als grondslag voor de jaarwinstberekening, twijfel oproept over de juistheid van de gronden van de vrijspraak van belanghebbende. Met name heeft belanghebbende niet het vereiste verband (als weergegeven in rechtsoverweging 2.4.1 in bovenstaand arrest) geadstrueerd, reeds omdat belanghebbendes vrijspraak zag op de niet bewezenverklaring van de opname in de Administratie van kasjournalen met valse posten ‘leningen’ en ‘familie’.

Zoals overwogen onder 5.2.3 heeft belanghebbende de boekhouding (als medewerker van de eenmanszaak en feitelijke leidinggever in de VOF) vervalst. Dat blijft zo; ook na de onder 5.2.4 bedoelde vrijspraak.

5.2.8.

Naast het onder 5.2.3 overwogene heeft met betrekking tot de Administratie het volgende te gelden. Het Hof acht op basis van met name het VOF-rapport, hetgeen in het kader van het strafrechtelijk onderzoek is verkregen (zoals de verklaringen van [X1] bij de politie en de rechter-commissaris en de verklaringen van [X2] ) en het arrest van de strafkamer van het Hof aannemelijk dat de volgende door de inspecteur gestelde tekortkomingen zich in de Administratie hebben voorgedaan:

  1. Het ontbreken van een kasboek (zie 2.12, 2.13 en 2.18).

  2. Mutaties die niet op de juiste datum zijn geboekt (zie 2.20.1 onder 4.3).

  3. Te summiere omschrijvingen van ingekochte goederen op de inkoopbonnen (2.20.1, onder 4.3).

  4. Het niet opnemen van alle uitgeschreven inkoopbonnen in de Administratie (zie 2.20.1, onder 4.3).

  5. Het overigens niet op een adequate wijze administreren van de voorraden en goederenstroom in de onderneming (zie 2.8, 2.12, 2.14, 2.15 en 2.20.1, onder 4.7.1).

  6. Wisselende brutowinstpercentages (zie 2.20.1, onder 4.6.1).

5.2.9.

Uit de gedingstukken volgt dat namens belanghebbende niet alleen verklaard is dat een kasboek tot 2011 niet bestond, maar ook erkend is (1) dat contante bankopnamen niet afzonderlijk geboekt werden, (2) dat kasuitgaven niet altijd op de juiste wijze in de Administratie werden verwerkt, (3) dat ‘sloopgoud’ slechts één maal per jaar geïnventariseerd en geadministreerd werd, en (4) dat zilver, edelstenen en dergelijke die tegelijk met ‘sloopgoud’ ‘gratis’ werden aangekocht in het geheel niet in de Administratie werden geboekt.

5.2.10.

In aanmerking genomen de aard en omvang van de onder 5.2.8 genoemde tekortkomingen, leiden deze gebreken, mede in het licht van de onder 5.2.9 opgesomde feiten en omstandigheden, naast de vervalsingen van de inkoopbonnen (zie 5.2.3), ieder afzonderlijk maar ook tezamen, mede in onderling verband bezien, tot de conclusie dat de Administratie niet kan dienen als grondslag voor de winstberekening. Hierbij neemt het Hof mede in aanmerking dat in een onderneming als die van belanghebbende, waarin - een groot deel van - de inkopen per kas geschiedt en de kas een groot bedrag bevat (zie 2.11), een adequate kasadministratie een belangrijke, centrale en onmisbare rol speelt. Het ontbreken van een kasboek - zoals niet alleen de inspecteur heeft geconstateerd, maar ook én door belanghebbende, én namens [H B.V.] is verklaard (zie 2.12, 2.13 en 2.18) - valt reeds op zichzelf als een ernstige tekortkoming in de Administratie aan te merken. Hetzelfde heeft te gelden voor het niet dagelijks, niet chronologisch of niet juist bijhouden van kasmutaties, waardoor de zeer omvangrijke geldstroom binnen belanghebbendes onderneming niet goed gevolgd kon worden.

Ook het niet (meer) kunnen volgen en controleren van de gehele goederenstroom, doordat (1) inkopen en voorraden niet juist of volledig werden geadministreerd, en (2) er na de aanhouding van de firmanten diverse wijzigingen in de voorraadbestanden zijn aangebracht (zie 2.8), merkt het Hof als een ernstige tekortkoming aan.

5.2.11.

Voor zover belanghebbende met de rapportage van [H B.V.] zijn standpunt wil onderbouwen dat de Administratie wel betrouwbaar is, overweegt het Hof allereerst dat [H B.V.] in haar rapport zelf schrijft dat haar rapportage uitsluitend in de strafprocedure kan worden gebruikt (zie 2.17). Ook acht het Hof relevant dat [H B.V.] tijdens haar onderzoek niet de beschikking had over de controlerapporten van [C] , zodat de conclusies van [H B.V.] niet gezien kunnen worden als een (adequate) weerspreking van de constateringen en standpunten van [C] (en de daarop gebaseerde standpunten van de inspecteur).
Tot slot is van betekenis dat [H B.V.] concludeert dat de Administratie “aan daaraan wettelijk en bedrijfseconomisch te stellen eisen” voldoet (zie 2.17), maar niet aangeeft aan welke wetsbepalingen zij de Administratie getoetst heeft. In ieder geval rept het rapport met geen woord over fiscale wetsbepalingen. Gelet op deze alles bij elkaar genomen gebrekkige onderbouwing van het rapport, in ieder geval voor wat betreft de onderhavige belastingprocedure, kan de conclusie dan ook geen andere zijn dan dat de rapportage van [H B.V.] niets afdoet aan ’s Hofs onder 5.2.10 gegeven oordeel.

5.2.12.

Belanghebbende betoogt ook dat de strafrechter van slechts 11 inkoopfacturen - zijnde volgens belanghebbende niet meer dan 0,98% van alle inkoopfacturen - heeft vastgesteld dat die vervalst zijn. “Dit is een dusdanig marginaal percentage dat de 11 inkoopfacturen niet kunnen worden aangemerkt als gebreken van enige omvang”, aldus belanghebbende in zijn beroepschrift in eerste aanleg.

5.2.13.

Het Hof volgt belanghebbende niet in dit standpunt. Allereerst ziet belanghebbende over het hoofd dat de strafkamer van het Hof van 25 inkoopbonnen, verspreid over alle betrokken jaren, heeft vastgesteld dat ze vervalst zijn. Ten tweede heeft te gelden dat de vaststelling dat er jaarlijks een bepaald aantal inkoopbonnen is vervalst, geenszins betekent dat ervan kan worden uitgegaan dat alle andere inkoopbonnen wél correct zijn geadministreerd.

5.2.14.

Belanghebbende acht het weliswaar niet correct dat er valse inkoopbonnen in de Administratie zijn opgenomen, maar belanghebbende betoogt dat de inkopen per saldo goed geadministreerd zijn. Hij verwijst hierbij naar ‘het oordeel’ van de strafkamer dat “Door het verhogen van het inkoopbedrag van de bonafide inkoop met het bedrag van de te maskeren inkoop (die voor het overige dus niet is vastgelegd) (…) op jaarbasis het bedrag van de inkopen (en de inkoopwaarde omzet, en daarmee de winst) correct (wordt) vastgelegd” (zie 2.25.1 onder (III.) ).

5.2.15.

Het Hof verwerpt ook dit standpunt van belanghebbende. Allereerst omdat wat belanghebbende als een ‘oordeel’ van de strafkamer aanmerkt, niet als zodanig kan worden gekwalificeerd. Het is immers geen oordeel maar een gedachte van de verbalisant [F] die gebaseerd is op een ‘hypothese’. Het standpunt van belanghebbende staat ook in schril contrast met de door belanghebbende ter zitting van de strafkamer van het Hof herhaalde verklaring dat “hij nadat hij op de bon de datum (terecht) heeft gecorrigeerd, hij ‘automatisch’ ook het inkoopbedrag naar boven heeft aangepast, zonder daar bij na te denken” en dat “hij deze automatische verschrijving (…) achteraf niet meer goed kan verklaren” (zie 2.25.1 onder (IV.). Tot de gedingstukken behoort ook geen verklaring van één van de overige firmanten die het standpunt van belanghebbende onderschrijven. Noch behoort tot de gedingstukken een overzicht van alle verhogingen en alle te maskeren inkopen. Voorts is voor het oordeel over de betrouwbaarheid van een administratie niet relevant of in geval van vele ernstige gebreken alle foute boekingen opgeteld uiteindelijk per saldo tot een juiste jaarwinst leiden. Bij de vraag of een boekhouding betrouwbaar is, dient beoordeeld te worden of iedere mutatie op zichzelf juist geadministreerd is. Overigens heeft belanghebbende geenszins aannemelijk gemaakt dat er ‘per saldo’ juist geadministreerd is geworden.

5.2.16.

De conclusie is dat de boekhouding vanwege diverse ernstige tekortkomingen niet als grondslag voor de winstberekening kan dienen.

2e geschilpunt: Is er sprake van een ‘gemotiveerde schatting’?

5.3.1.

Nu de Administratie geen betrouwbare grondslag vormt voor de winstberekening brengt een redelijke verdeling van de bewijslast met zich dat in eerste instantie de inspecteur ter voldoening aan de op hem rustende bewijslast kan volstaan met een gemotiveerde schatting, waarna de belanghebbende aannemelijk dient te maken dat en waarom zijn winst lager is dan door de inspecteur is berekend (conform HR 10 augustus 2001, nr. 35390, ECLI:NL:HR:2001:AB3112).

5.3.2.

De inspecteur heeft de belastbare jaarwinsten - die ten grondslag liggen aan de onder 1.1 vermelde (navorderings)aanslagen (zoals die luiden na de uitspraken op bezwaar) - als volgt geschat. Hij is uitgegaan van de inkopen, zoals die in de Administratie voorkomen. Vervolgens heeft hij een brutowinstpercentage van 100 gehanteerd.

VOF 2010

VOF 2011

1. Inkopen volgens Administratie

€ 1.135.866

€ 1.436.711

2. Brutowinst 100%

€ 1.135.866

€ 1.436.711

3. Totale geschatte omzet (zie onder 5.6 VOF-rapport )

€ 2.271.732

€ 2.873.422

4. Omzet volgens Administratie

-/- € 1.182.965

-/- € 1.453.878

5. Meer omzet

€ 1.088.767

€ 1.419.544

6. Correctie OB a.g.v. BW% van 100
(zie tabel onder 8 VOF-rapport)

-/- € 161.226

-/- € 230.256

7. Meer winst VOF (zie tabel onder 7.1 VOF-rapport)

€ 919.132

€ 1.181.261

8. Meer winst belanghebbende

€ 229.783*

€ 295.315*

9. Aangegeven winst

€ 35.933

€ 100.724

10. Totaal winst

€ 265.716

€ 396.039

11. Ondernemersfaciliteiten

-/- € 48.162

-/- € 65.034

12. Geschatte belastbare winst
(zie tabel onder 4.1.1 VOF-rapport)

€ 217.554

€ 331.005

13. Aangegeven belastbare winst

-/- € 19.614

-/- € 71.127

14. Correctie (zie tabel onder 4.1.2 VOF-rapport)

€ 197.940

€ 259.878

* iedere vennoot ¼ van de winst

5.3.3.

Met betrekking tot deze schatting van de inspecteur, waarbij de inkopen, zoals die in de Administratie voorkomen, tot uitganspunt zijn genomen, overweegt het Hof als volgt. Bij een boekhouding als die van belanghebbende - waaraan zowel met betrekking tot de geld- en goederenstroom als de inkopen ernstige gebreken kleven - is het voor een inspecteur lastig om tot een aanvaardbare schatting van de jaarwinsten te komen. Mede in aanmerking genomen dat belanghebbende - zowel ter zitting van de rechtbank en bij het Hof - nadrukkelijk betoogd heeft dat “de inkoopwaarde van de omzet correct in de administratie (…) is vastgelegd”, waarbij belanghebbende zich beroept op het tekstblok in het arrest van de strafkamer (zie 2.25.1) dat door het Hof is voorzien van het Romeinse cijfer (II.) (en begint met “ [X3] wordt verweten (…)”), is het naar het oordeel van het Hof aanvaardbaar voor de inspecteur om bij diens ‘gemotiveerde schatting’ van de ‘inkopen zoals die uit de Administratie blijken’, uit te gaan. Hierbij neemt het Hof in beschouwing dat de inkopen - bij het volgen van belanghebbendes standpunt - in ieder geval niet voor een te hoog bedrag in aanmerking worden genomen (zodat bijgevolg het ophogen van de inkopen met een aanvaardbaar brutowinstpercentage in ieder geval niet tot een te hoge schatting van de winst leidt).

5.3.4.

Aan het voorgaande doet niet af dat de inspecteur, zowel in zijn 10-dagenstuk als in zijn pleitnota, het standpunt inneemt dat ‘de inkoopwaarde van de omzet aanzienlijk lager moet zijn’. Het Hof verstaat, gelet op de bij dit citaat gegeven toelichting, de inspecteur aldus dat deze meent dat de ‘inkoopwaarde van de omzet’ (onderstreping door Hof) voor een te hoog bedrag in de Administratie voorkomt (als van de hypothese zou worden uitgegaan dat de omzet voor een juist bedrag in de Administratie zou zijn verwerkt), maar dat de winst nog steeds op basis van de kostprijs van de ‘inkopen’ - conform de tabel onder 5.3.2 (rij 1) - kan worden geschat. De inspecteur - zo begrijpt het Hof - gebruikt evenvermeld citaat als een extra argument voor de conclusie dat de Administratie onbetrouwbaar is.

5.3.5.

Met betrekking tot het brutowinstpercentage van 100 dat de inspecteur in zijn schatting (onder 5.3.2) hanteert, heeft het volgende te gelden. De inspecteur baseert dit percentage op:

  1. De verklaring van [X1] dat hij een winst beoogt van factor 2.2 van de inkoopprijs (zie 2.10).

  2. De aangiften OB van de onderneming waarin bij het toepassen van de margeregeling door administrateur [B] uitgegaan wordt van een brutowinstpercentage van 100 (zie VOF-rapportonder 6.2.1 bij ‘winstmarge’).

5.3.6.

Naar het oordeel van het Hof heeft de inspecteur met het voorgaande in eerste instantie zijn schatting voldoende gemotiveerd (als bedoeld in het onder 5.3.1 vermelde arrest).

5.3.7.

Vervolgens ligt het op de weg van belanghebbende om aannemelijk te maken dat en waarom zijn winst lager is dan door de inspecteur is berekend. Volgens belanghebbende - die de inkopen ook als een goed uitgangspunt voor de winstberekening ziet (zie 5.3.3) - bedroeg zijn brutowinstpercentage echter niet meer dan 30 op de ‘ [A B.V.] omzet’, circa 90% van de omzet (zie 2.2), en 100 op de ‘winkelverkopen’ (de overige 10% van de omzet).

5.3.8.

Op basis van al hetgeen door belanghebbende is ingebracht is het Hof van oordeel dat belanghebbende onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat zijn brutowinst slechts 30% bedroeg. Immers belanghebbende heeft het percentage van 30 niet, althans niet adequaat, onderbouwd. Het is niet meer dan een boute stelling. Daarbij komt dat belanghebbendes standpunt niet spoort met de gegevens in de Administratie en de verklaringen van [X1] (zie 2.10 en 2.14). Zoals de inspecteur - door belanghebbende onvoldoende weersproken - in het VOF-rapport opmerkt volgen uit belanghebbendes verlies- en winstrekeningen immers wisselende brutowinstpercentages (zie VOF-rapport onder 4.6.1).

5.3.9.

Op basis van de gedingstukken komt het Hof tot het oordeel dat aannemelijk is dat belanghebbende ten minste op zijn inkopen een brutowinst van 75% behaald heeft. Hierbij neemt het Hof - naast hetgeen is overwogen onder 5.3.5 - in aanmerking dat [X1] bij de rechter-commissaris verklaard heeft (zie 2.14 onder 1) dat hij op de verkopen een brutowinst behaalt van 30 tot 50% van de verkopen (hetgeen overeenkomt met een brutowinstpercentage van ruim 40 tot 100% van de inkoopprijs). Tevens acht het Hof van belang dat uit diezelfde verklaring van [X1] bij de rechter-commissaris blijkt dat de onderneming niet alleen een winst maakt op het aangekochte goud, maar ook op de verkoop van metalen en edelstenen en dergelijke die in het gekochte sloopgoud zitten (zie 2.14 onder 2, 3 en 4). Tot slot neemt het Hof in aanmerking - zoals door de inspecteur gemotiveerd gesteld en door belanghebbende onvoldoende betwist - dat de al maar oplopende goudprijs een positief - in ieder geval geen negatief - effect op het brutowinstpercentage zal hebben gehad (zie VOF-rapport onder 5.4).

3e geschilpunt: Heeft belanghebbende de vereiste aangifte gedaan?

5.4.1.

Nu aannemelijk is dat (1) de Administratie niet kan dienen als grondslag voor de winstberekening, en (2) belanghebbende tenminste een brutowinstpercentage van 75 heeft behaald komt het Hof toe aan de stelling van de inspecteur dat de vereiste aangifte niet is gedaan. Belanghebbende betwist dit.

5.4.2.

De vereiste aangifte is niet gedaan indien aan de hand van de normale regels van stelplicht en bewijslast kan worden vastgesteld dat sprake is van één of meer gebreken die ertoe leiden dat de volgens de aangifte verschuldigde belasting op zichzelf beschouwd en verhoudingsgewijs aanzienlijk lager is dan de werkelijk verschuldigde belasting (vgl. HR 23 april 1986, nr. 23374, ECLI:NL:HR:1986:AW8043, en HR 30 oktober 2009, nr. 07/10513, ECLI:NL:HR:2009:BH1083). Inhoudelijke gebreken in de aangifte worden in dit verband slechts in aanmerking genomen indien de belastingplichtige ten tijde van het doen van de aangifte wist of zich ervan bewust moest zijn dat daardoor een aanzienlijk bedrag aan verschuldigde belasting niet zou worden geheven (vgl. HR 11 april 2003, nr. 36822, ECLI:NL:2003:AE3220). Ook dit moet worden vastgesteld aan de hand van de normale regels van stelplicht en bewijslast.

5.4.3.

Een brutowinstpercentage van 75 leidt naar het oordeel van het Hof tot een veel hogere winst dan de aangegeven belastbare winsten over 2010 en 2011. Om tot dit oordeel te komen heeft het Hof de onder 5.3.2 weergegeven tabel tot uitgangspunt genomen en de bedragen op rij 3 (de totale geschatte omzet) berekend op basis van een brutowinstpercentage van 75. Vervolgens heeft het alle bedragen in de tabel dienovereenkomstig aangepast, waarbij het ook de bedragen op de rijen 6 en 11 (respectievelijk ‘correctie OB’ en ‘ondernemersfaciliteiten’) aangepast heeft aan het brutowinstpercentage van 75. Het Hof heeft daarna de nieuwe ‘geschatte belastbare winsten’ (rij 12 in de tabel) in zijn oordeel betrokken. De nieuwe belastbare winst is - absoluut en relatief gezien - dermate veel hoger dan de aangegeven belastbare winst (rij 13), dat geen andere conclusie denkbaar is dan dat de volgens de aangifte verschuldigde belasting op zichzelf beschouwd en verhoudingsgewijs aanzienlijk lager is dan de werkelijk verschuldigde belasting.

5.4.4.

Gelet op de veelheid aan en de ernst van de gebreken in de Administratie en al hetgeen daarover verklaard is (zie 5.2.8), en in aanmerking genomen dat belanghebbende de Administratie heeft vervalst, acht het Hof aannemelijk dat belanghebbende ten tijde van het doen van de aangiften in voldoende mate de ernst van de gebreken kende of zich ervan bewust had moeten zijn.

5.4.5.

Het Hof concludeert dan ook dat belanghebbende de vereiste aangiften voor de IB niet heeft gedaan.

4e geschilpunt: Berusten de (navorderings)aanslagen op een redelijke schatting?

5.5.

De in geschil zijnde aanslagen berusten op een brutowinstpercentage van 100. Bij het beoordelen van de schatting van de inspecteur, neemt het Hof in aanmerking dat het slechts toetst of de inspecteur bij afweging van de in aanmerking komende belangen in redelijkheid tot de onderhavige schatting, zoals uitgewerkt in de onder 5.3.2 opgenomen tabel, heeft kunnen komen. Naar het oordeel van het Hof voldoet de schatting van de inspecteur aan deze toets. In aanmerking genomen al hetgeen over (de gebreken in) de Administratie is overwogen (zie 5.2.1 tot en met 5.2.16 en 5.3.3), heeft de inspecteur in redelijkheid als basis voor zijn schatting (een brutowinstpercentage van 100 op) de ‘inkopen volgens de Administratie’ kunnen nemen.

5e geschilpunt: Heeft belanghebbende overtuigend aangetoond dat de uitspraken op bezwaar onjuist zijn?

5.6.1.

Indien de vereiste aangifte niet is gedaan verklaart de rechter het beroep ongegrond, tenzij is gebleken dat en in hoeverre de uitspraak op bezwaar onjuist is (artikel 27e, lid 1, AWR).

5.6.2.

Met al hetgeen belanghebbende heeft aangevoerd, heeft hij niet overtuigend aangetoond dat de litigieuze aanslagen te hoog zijn vastgesteld. In dit verband acht het Hof van belang dat het door belanghebbende bepleite brutowinstpercentage van 30 niet meer is dan een boute stelling die niet met documenten of anderszins is onderbouwd (zie 5.3.7). Uit rechtsoverweging 5.2.16 volgt dat de Administratie overigens niet kan dienen om het in dit verband vereiste bewijs te leveren.

6e geschilpunt: De Boeten

5.7.1.

De inspecteur heeft op grond van artikel 67e AWR voor wat betreft de IB 2010 en - naar het Hof begrijpt - op grond van artikel 67d AWR voor wat betreft de IB 2011, aan belanghebbende vergrijpboeten van 40% opgelegd. Hij verwijt belanghebbende (voorwaardelijk) opzet.

5.7.2.

Op de inspecteur rust de last feiten en omstandigheden te stellen, en bij betwisting te bewijzen, die het oordeel rechtvaardigen dat het aan opzet van belanghebbende is te wijten dat de navorderingsaanslag IB 2010, alsmede de (primitieve) aanslag IB 2011 voor een te laag bedrag zijn vastgesteld. De inspecteur onderbouwt zijn standpunt met hetgeen onder “9 Vergrijpboete inkomstenbelasting” in het controlerapport betreffende belanghebbende is opgenomen (zie 2.20.2).

5.7.3.

Belanghebbende betoogt dat de inspecteur opzet niet heeft bewezen omdat ‘de verwijten’ die belanghebbende in de strafzaak werden gemaakt ‘identiek’ zijn aan ‘de verwijten in deze fiscale procedure’ en belanghebbende in de strafzaak is vrijgesproken.

5.7.4.

Uit met name rechtsoverweging 5.2.3 blijkt dat belanghebbende de Administratie heeft vervalst en dus op de hoogte was van de veelheid aan en de ernst van de gebreken in de Administratie. Gelet op de omstandigheid dat belanghebbende vervolgens op basis van die Administratie aangiften IB doet is het Hof van oordeel dat belanghebbende - minst genomen - zich ervan bewust is geweest dat er een aanmerkelijke kans bestond - en hij die kans bewust heeft aanvaard (op de koop toe heeft genomen; vgl. HR 29 februari 2008, nr. 43274, ECLI:NL:HR:2008:BC5346) - dat de aangiften IB over de in geschil zijnde jaren voor wat betreft de aangegeven belastbare winsten onjuist waren, maar zich daardoor niet heeft laten weerhouden de aangiften te doen zoals hij heeft gedaan, en zich aldus willens en wetens heeft blootgesteld aan de aanmerkelijke kans onjuiste aangiften te doen (vgl. HR 31 januari 2003, nr. 37511, ECLI:NL:HR:2003:AE8092)

5.7.5.

Dat belanghebbende gedeeltelijk van onderdelen van de tenlastelegging is vrijgesproken doet er niet aan af, dat hij de Administratie valselijk heeft opgemaakt.

5.7.6.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat de inspecteur voldoende feiten en omstandigheden aannemelijk heeft gemaakt, die het oordeel rechtvaardigen dat het aan opzet van belanghebbende is te wijten dat de litigieuze (navorderings)aanslagen voor een te laag bedrag zijn vastgesteld.

5.7.7.

Al het voorgaande in aanmerking genomen achtte de inspecteur boeten van 50% in beginsel passend en geboden. Hij heeft uiteindelijk boeten van 40% opgelegd.

5.7.8.

In zijn arrest van 18 januari 2008 (nr. 41832, ECLI:NL:HR:2008:BC1962) overwoog de Hoge Raad:

“3.6.8. De (…) omstandigheid dat naar de bedoeling van de wetgever bij de beoordeling van een vergrijpboete ervan wordt uitgegaan dat de feitelijk geheven belasting de verschuldigde belasting is, óók als de hoogte daarvan is komen vast te staan met toepassing van de zogenoemde omkering van de bewijslast, ontslaat de rechter evenwel niet van zijn verplichting om te beoordelen of een opgelegde vergrijpboete gelet op de omstandigheden van het geval een passende en ook geboden sanctie is voor het vergrijp dat is begaan. Tot de hierbij in aanmerking te nemen omstandigheden behoort de wijze waarop de hoogte van de verschuldigde belasting is komen vast te staan, waaronder ook valt de omstandigheid dat hiertoe de zogenoemde omkering van de bewijslast is toegepast.”

5.7.9.

Naar het Hof begrijpt is de achtergrond van de vermindering met 10-procentpunten (van 50 naar 40%) op rechtsoverweging 3.6.8 in bovenstaand arrest gebaseerd. Hiermee is in voldoende mate rekening gehouden met het feit dat de in geschil zijnde aanslagen met behulp van de omkering zijn vastgesteld.

5.7.10.

Al het voorgaande in aanmerking genomen acht het Hof boeten van 40% passend en geboden.

5.7.11.

Het Hof dient ambtshalve te onderzoeken of er sprake is van een overschrijding van de redelijke termijn (artikel 6 EVRM).

5.7.12.

Het Hof stelt vast dat de datum van verzending van de controlerapporten op 30 oktober 2014 geldt als aanvangsmoment van de redelijke termijn in de zin van artikel 6 EVRM. Immers in de genoemde controlerapporten heeft de inspecteur voor het eerst een handeling verricht waaruit belanghebbende in redelijkheid kon opmaken dat de inspecteur het ernstige voornemen had om hem ook voor de onderhavige jaren een boete op te leggen, zoals later ook gebeurd is (zie HR 16 juni 1999, nr. 34473, ECLI:NL:HR:1999:AE8721).

5.7.13.

Het Hof doet uitspraak op 19 maart 2020. Sinds de ‘kennisgeving’ van de Boeten is derhalve vijf jaar en (afgerond) vijf maanden verstreken. Het Hof stelt vast dat hiermee de redelijke termijn van vier jaar (twee jaar voor de periode tot aan de rechtbankuitspraak en twee jaar voor de hoger beroepsfase) is overschreden met één jaar en vijf maanden (undue delay; vergelijk Hoge Raad 19 december 2008, nr. 42763, ECLI:NL:HR:2008:BD0191). Het Hof ziet reden om een deel van de overschrijding, en wel zes maanden, aan de ingewikkeldheid van de zaak toe te rekenen.

5.7.14.

Bij het bieden van compensatie voor de uit de overschrijding voortvloeiende schending van artikel 6 EVRM hanteert het Hof de volgende uitgangspunten:

  • -

    De boete wordt niet verminderd indien deze minder bedraagt dan € 200. In dat geval wordt volstaan met de constatering dat de redelijke termijn is overschreden.

  • -

    In alle andere gevallen wordt de vermindering bepaald met behulp van de volgende tabel:

Overschrijding redelijke termijn

Vermindering

Maximale vermindering

0 tot 6 maanden

5%

€ 2.500

6 tot 12 maanden

10%

€ 5.000

12 tot 24 maanden

15%

€ 10.000

24 maanden en meer

20%

€ 20.000

Gelet hierop zal de boete worden gematigd met 10% (met een maximum van € 5.000).

5.7.15.

Het Hof zal de Boeten derhalve als volgt verminderen:

Boeten

Boeten

na matiging met 10%

(met maximum van € 5.000)

2010

€ 39.201

€ 35.280

2011

€ 54.054

€ 49.054

Het incidenteel hoger beroep

5.8.1.

In zijn incidenteel hoger beroepschrift stelt belanghebbende voor wat betreft de navordering van IB 2010 dat de rechtbank ten onrechte geoordeeld heeft dat sprake is van een nieuw feit. Hij voert daartoe onder meer aan:

“Op basis van de informatie die in de strafzaak naar voren is gekomen, is door het Openbaar Ministerie (en in navolging daarvan door de Belastingdienst) het standpunt ingenomen dat (i) de administratie van de onderneming vals zou zijn, (ii) de leningen van de familie, de erfenis en het project in Bulgarije niet waar zouden zijn en (iii) de voorraad niet conform de juiste waarde in de administratie is verwerkt. Dit zijn ook de argumenten die door de inspecteur als nieuw feit worden aangemerkt.

(…) Ik ben van mening dat deze feiten geen nieuwe feiten kunnen zijn. Immers is in de strafzaak duidelijk naar voren gekomen dat de informatie in de strafzaak deze verdenkingen niet kunnen dragen. (…)

(…) Met andere woorden de informatie die in het strafrechtelijk onderzoek naar voren is gebracht, was onjuiste informatie. Mijns inziens kan onjuiste informatie geen basis zijn voor een nieuw feit om zo navordering te rechtvaardigen.”

5.8.2.

Naar het oordeel van het Hof heeft de rechtbank op dit punt op goede gronden (te weten in rechtsoverwegingen 17.1 en 17.2) een juiste beslissing gegeven. Al hetgeen belanghebbende daartoe in hoger beroep heeft aangevoerd doet daar niet aan af. Anders dan belanghebbende kennelijk betoogt is de informatie waarop de navorderingsaanslag berust, - te weten de informatie uit het strafrechtelijk onderzoek en het VOF-rapport - niet onjuist. In dit verband wijst het Hof op zijn rechtsoverwegingen, met name op 5.2.3 en volgende.

5.8.3.

Ten overvloede voegt het Hof hier aan toe, zoals de rechtbank terecht onder 17.1 heeft overwogen, dat een feit dat de inspecteur bekend was of redelijkerwijs bekend had kunnen zijn, toch grond voor navordering kan opleveren, in gevallen waarin de belastingplichtige ter zake van dit feit te kwader trouw is. Naar het oordeel van het Hof laten de feiten, mede in aanmerking genomen hetgeen het Hof onder 5.7.4 heeft overwogen, geen andere conclusie toe dan dat belanghebbende de inspecteur betreffende de heffing van IB opzettelijk de juiste informatie over zijn verkopen heeft onthouden (vgl. HR 11 juni 1997, nr. 32299, ECLI:NL:HR:1997:AA2160). Dit betekent dat belanghebbende te kwader trouw is geweest. Derhalve zou de inspecteur ook bij het ontbreken van een nieuw feit IB hebben mogen navorderen.

Slotsom

5.9.

De slotsom is dat het principaal hoger beroep van de inspecteur gegrond is en dat het incidenteel hoger beroep van belanghebbende ongegrond is. De uitspraak van de rechtbank dient te worden vernietigd zoals opgenomen onder 7.

6 Proceskosten

6.1.

Nu belanghebbende zich met (gedeeltelijk) succes heeft verweerd tegen het hoger beroep van de inspecteur (betreffende de boeten) zijn termen aanwezig voor een veroordeling van de inspecteur in de proceskosten. Op de voet van artikel 8:75 van de Awb en met toepassing van het Besluit proceskosten bestuursrecht stelt het Hof de voor vergoeding in aanmerking komende kosten vast op € 1.312,50 (1 punt voor het indienen van het verweerschrift, 1 punt voor het verschijnen ter zitting en ½ punt voor de conclusie van dupliek, met een waarde per punt van € 525 en een wegingsfactor 1 wegens het gewicht van de zaak ).

6.2.

Nu het beroep (deels) gegrond is, zal het Hof de beslissingen van de rechtbank inzake de proceskostenvergoeding en het griffierecht in eerste aanleg in stand laten .

7 Beslissing

Het Hof:

  • -

    vernietigt de uitspraak van de rechtbank, behoudens voor zover die betrekking heeft op de aanslag Zvw 2011, de veroordeling van de inspecteur in de proceskosten van € 487,35, de veroordeling van de Minister voor Rechtsbescherming (thans: Minister van Justitie en Veiligheid) tot vergoeding van de immateriële schade in de beroepsfase van € 1000, de veroordeling van de inspecteur tot vergoeding van de immateriële schade in de bezwaarfase van € 500, en de vergoeding van het betaalde griffierecht in beroep van € 45;

  • -

    verklaart de beroepen gegrond voor zover die betrekking hebben op de boetebeschikkingen IB;

  • -

    vernietigt de uitspraken op bezwaar voor zover die betrekking hebben op de hierna vermelde boetebeschikkingen IB;

  • -

    vermindert de boetebeschikkingen IB als volgt:

2010

€ 35.280

2011

€ 49.054

  • -

    verklaart de beroepen overigens ongegrond, en

  • -

    veroordeelt de inspecteur in de proceskosten van belanghebbende inzake het hoger beroep tot een bedrag van € 1.312,50.

De uitspraak is gedaan door mrs. P.F. Goes, voorzitter, M.J. Leijdekker en N. Djebali, leden van de belastingkamer, in tegenwoordigheid van mr. M.H. Hogendoorn, als griffier. De beslissing is op 19 maart 2020 in het openbaar uitgesproken.

Tegen deze uitspraak kan binnen zes weken na de verzenddatum beroep in cassatie worden ingesteld bij de Hoge Raad der Nederlanden (belastingkamer), Postbus 20303, 2500 EH Den Haag. Daarbij moet het volgende in acht worden genomen:

1. bij het beroepschrift wordt een afschrift van deze uitspraak overgelegd.

2. het beroepschrift moet ondertekend zijn en ten minste het volgende vermelden:

a. de naam en het adres van de indiener;

b. een dagtekening;

c. een omschrijving van de uitspraak waartegen het beroep in cassatie is gericht;

d. de gronden van het beroep in cassatie.

Voor het instellen van beroep in cassatie is griffierecht verschuldigd. Na het instellen van beroep in cassatie ontvangt de indiener een nota griffierecht van de griffier van de Hoge Raad.

In het cassatieberoepschrift kan de Hoge Raad verzocht worden om de wederpartij te veroordelen in de proceskosten.